Archie Thompson, nado o 26 de maio de 1919, e finado o 26 de marzo de 2013, foi un activistas pola normalización lingüística e membro do pobo indíxena yurok. Os yurok son a tribo nativa americana máis grande do estado de California, con aproximadamente 6.000 membros.
Thompson era o yurok vivo máis vello e o derradeiro falante nativo e activo coñecido da lingua yurok no momento da súa morte en 2013. Foi o derradeiro duns vinte anciáns yurok que traballaron para revitalizar a lingua. Traballou con académicos e lingüistas para preservar e revitalizar a lingua entre as xeracións máis novas de yurok durante as décadas de 1990 e 2000. Eses mesmos lingüistas predixeran orixinalmente que a lingua yurok se extinguiría en 2010 e Thompson recibiu gran parte do crédito por axudar a salvar a lingua. O yurok ensínase en cinco escolas secundarias ao longo dos condados de Humboldt e Del Norte, no norte de California. Aínda que a lingua aínda está en perigo de extinción, o esforzo por preservar o yurok considérase o esforzo de revitalización máis exitoso en California.
Traxectoria Thompson naceu o 26 de maio de 1919 na aldea de Wa'tek (agora coñecida como Johnsons, California) no condado de Humboldt. Cando tiña cinco anos, foi enviado a unha escola do goberno en Hoopa, California onde foi desanimado a falar yurok. Volveu á casa cando tiña oito anos. Foi acollido pola súa avoa, Rosie Jack Hoppell. Thompson foi criado pola súa avoa, que só falaba yurok na súa casa, e o seu tío. Os seus parentes criárono nun estilo de vida tradicional yurok. Cando era neno, Thompson atrapaba parrulos para encher colchóns de plumas, colleitaba algas, pescaba Thaleichthys pacificus e salmóns e rastrexaba alces.
Educación e servizo militar Thompson gañou cartas universitarias en fútbol, baloncesto, béisbol e atletismo na escola secundaria de Del Norte, en Crescent City, California, na que se formou en 1939. Thompson foi un dos primeiros estudantes nativos americanos en gravar o seu nome no Del Norte H.S. Coach's Cup, un premio escolar que honra habilidades de excepción en múltiples deportes atléticos.Asistiu ao Instituto Sherman, un internado nativo americano en Riverside, California, (agora coñecido como Sherman Indian High School) onde aprendeu soldadura. Serviu na Mariña dos Estados Unidos durante a segunda guerra mundial e foi enviado ao sur do Pacífico.
Vida persoal Thompson e a súa esposa, Alta McCash, membro do pobo karuk, mudáronse a Crescent City en 1959. A parella tivo oito fillos antes de que Alta morrese polas complicacións dunha caída en 1968.
Honras En 2009, Thompson recibiu a honra de prata na categoría de mentor da MetLife Foundation e da National Association of Area Agencies on Aging nunha cerimonia celebrada en Washington D.C.
Morte e legado Archie Thompson morreu nun hospital de Crescent City o 26 de marzo de 2013, aos 93 anos. Sobrevivírono oito fillos, vinte e nove netos, setenta e dous bisnetos, catro tataranetos e unha irmá.
Notas
Véxase tamén
Outros artigos Lingua yurok
Categoría:Nados en 1919 Categoría:Finados en 2013 Categoría:Pobo yurok Categoría:Últimos falantes Categoría:Lingüistas nativos americanos Categoría:Activistas pola normalización lingüística Categoría:Revitalización de linguas nativas americanas