Guterre Bermúdez ou Gutierre Vermúdez,fl. 1086 e finado en 1130, foi un nobre de ascendencia galega e asturiana que estivo ao servizo dos reis Afonso VI, Orraca e Afonso VII. Fillo do conde Vermudo Ovéquiz -polo tanto, descendente do conde Vermudo Núñez- e da súa muller Ximena Peláez,Luis de Salazar y Castro e Gaspar Ibáñez de Segovia considerárono erroneamente descendente do conde Osorio Gutiérrez. Porén, a documentación medieval de varios mosteiros aclara a súa verdadeira ascendencia. gobernou vastas propiedades no Reino de Galicia. Como membro da curia real, confirmou diplomas reais co título de conde ( de Gallecia ), cónsul, e aparece cualificado xunto co seu irmán, o poderoso conde Suero Vermúdez, como optitimatibus palatii, é dicir, como un dos membros da máxima nobreza que ocupaba os postos máis importantes do salón real.
Familia O seu pai era o conde Vermudo Ovéquiz, fillo do conde Oveco Vermúdez e Elvira Suárez, e a súa nai, Ximena Peláez, era filla do conde Paio Froilaz o diácono e da condesa Aldonza Ordóñez, filla dos infantes Ordoño Ramírez el Ciego e Cristina Vermúdez. Pola súa voda con Toda Pérez de Traba, filla do conde Pedro Froilaz e da súa segunda esposa o alcalde "Gontrodo" Rodríguez, Guterre apoiou ao seu sogro, titor e foi gran defensor dos dereitos do infante Afonso, o futuro Afonso VII, na súa política en terras galegas así como nas campañas militares durante a reconquista e repoboación. A súa muller tamén era irmá de Vermudo Pérez de Traba e do conde Fernán Pérez de Traba, amante de Tareixa de Portucale, nai do primeiro rei de Portugal, Afonso Henríquez.
Tivo varios irmáns; conde Suero Vermúdez, Afonso Vermúdez - pai do conde Pedro Afonso, un dos personaxes máis importantes do século XII en Asturias - Orraca Vermúdez, muller do conde Gonzalo Ansúrez, irmán de Pedro Ansúrez, e posiblemente Ximena Vermúdez, muller de Paio Muñoz.
Traxectoria miniatura|Mosteiro de San Salvador de Lourenzá, onde foi soterrado. A diferenza dos seus irmáns máis activos en Asturias, Guterre, o máis novo dos irmáns varóns, estaba máis vencellado ás terras galegas da familia do seu pai, así como o seu matrimonio cunha filla dun dos máis nobres destacados de Galicia. A súa presenza na documentación medieval rexístrase por primeira vez en 1086. Podería ser Guterre Vermúdez quen en maio de 1101 confirmou os privilexios dos mozárabes de Toledo e posiblemente participou na repoboación da cidade. En 1109 figura na documentación cualificada como cónsul de Gallecie e xa en 1112 coa dignidade de condado a cargo das posesións de Montenegro e Monterroso, que posteriormente foron ampliadas coa de Rábade.
Como o seu irmán Suero, mantívose fiel á raíña Orraca e con frecuencia confirmaba diplomas reais. En 1117 formou parte da hoste do seu sogro, o conde Pedro Froilaz, durante o asedio de Santiago de Compostela para sufocar a sublevación burguesa contra o bispo Diego Xelmírez e a raíña Orraca. Nese mesmo ano, confirmou o rexistro oficial do traslado da sé episcopal mindoniense. Dous anos máis tarde, en 1119, confirma, facéndose cónsul, unha doazón do seu irmán Suero á Catedral de Lugo. Durante este tempo, continuou ampliando os seus dominios e propiedades no nordeste da comarca de Lugo. A raíña Orraca dooulle o mosteiro de San Salvador de Villafrío, que no último cuarto do século anterior puido ser un mosteiro dependente da Orde de Cluny, que máis tarde, en 1130, el e a súa muller Toda doaron á Catedral de Lugo. En 1120 cedeu ao seu irmán Suero as súas propiedades en Asturias a cambio das que este tiña en Galicia, especialmente as que estaban na comarca de Lugo preto da fronteira con Asturias.
Unha vez coroado Afonso VII en marzo de 1126 tras a morte da súa nai, Guterre coñeceu ao novo rei na fronteira portuguesa e estivo en Zamora con outros magnates galegos para recoñecer a autoridade do mozo monarca. A estas alturas, confirmou algúns documentos como comes Gallecia. En 1128 participou nun proxecto de doazón aos templarios xunto coa condesa Tareixa e outros nobres portugueses.
Morreu a finais de 1130. Entre esa data e principios de 1131, a súa viúva Toda e o seu fillo Vela fixeron unha doazón pola súa alma ao mosteiro de San Salvador de Lourenzá onde foi enterrado.
Matrimonio e descendencia Casou antes de 1117 con Toda Pérez de Traba (m. 1155), filla do conde galego Pedro Froilaz. Aínda que puideron ser pais de Álvaro e Fernando Gutiérrez, o único fillo que sobreviviu e chegou á idade adulta foi:
Vela Gutiérrez (m. 1160), quen, a diferenza do seu pai, non foi conde, senón que foi un importante nobre durante o reinado de Fernando II.
Notas
Categoría:Condes de Galicia Categoría:Nados no século XI Categoría:Finados en 1130 Categoría:Nobres de Galicia do século XI Categoría:Nobres de Galicia do século XII