O feminismo interseccional é unha corrente dentro do feminismo, así como un movemento político e social, que postula que o xénero é unha categoría interrelacionada coa etnia, a clase social, a idade e a orientación sexual. Xurdiu durante a Terceira onda do feminismo e busca aplicar a complexidade das relacións sociais e as xerarquías de poder e dominación ao movemento, promovendo así a igualdade entre homes e mulleres a través do estudo de cada caso específico.

Asúmese que, ademais do xénero, existen outras discriminacións sobre a base dos privilexios e as posibilidades de axencia e empoderamento das persoas.

Esta corrente feminista refírese, por exemplo, ao teito de cristal, unha metáfora para referirse ao fenómeno de que as mulleres atopan máis dificultades que os homes á hora de acceder a cargos importantes no mercado laboral. Aquí, outras teorías feministas falan de que moitas mulleres ben formadas que lograron acceder a unha profesión con status e recoñecemento social, chega un momento no que se estancan e atopan barreiras na promoción da súa carreira debido ao seu xénero e, por tanto, entenden a ruptura do teito de cristal (é dicir, o acceso das mulleres a postos de poder) como unha demanda do feminismo. En oposición, o feminismo interseccional cuestionaría a existencia dunha xerarquía laboral que permita a uns poucos (ou poucas) enriquecerse coa forza de traballo dunha maioría doutra clase social, e buscaría a abolición desta xerarquía, porque o acceso dunhas poucas mulleres a postos de poder non liberaría ás mulleres racializadas e pobres que seguen ocupando os postos máis baixos da xerarquía. É dicir, o feminismo interseccional entende que a maioría das mulleres se ven atravesadas por outras opresións alén do xénero, polo que falar só deste liberaría unicamente a unha minoría, que seguramente pertenza ao lado opresor no resto dos eixos.

Historia A interseccionalidade converteuse nun dos conceptos clave dos feminismos dos últimos tempos, en estreita conexión co desenvolvemento das correntes da Terceira Onda. Ata os anos 90, o feminismo hexemónico dirixíase a mulleres brancas de clase media, así que o feminismo interseccional tratou de introducir na ecuación realidades moito máis dispares.

Ochy Curiel, na súa obra Crítica poscolonial desde las prácticas políticas del feminismo antirracista, explicaba:As principais propostas nese sentido saen precisamente das loitas concretas pola descolonización e a loita contra o apartheid en África e Asia, nos anos 50 e 60, da loita polos dereitos civís nos Estados Unidos e desde un feminismo feito por mulleres racializadas desde os anos sesenta. É dicir, saen dos movementos sociais e posteriormente convértense en teorías.

Afrofeminismo e feminismo decolonial alt=Mujeres africanas y afrodescendientes en una manifestación en contra de la trata de mujeres afro|miniatura|Mujeres africanas e afrodescendentes nunha manifestación en contra da trata de mulleres afro A primeira en utilizar o termo "interseccional" con perspectiva de xénero foi, en 1989, Kimberlé Williams Crenshaw, unha académica e profesora estadounidense especializada no campo da teoría crítica da raza. A autora definiu a corrente como “o fenómeno polo cal cada individuo sofre opresión ou ostenta privilexio con base na súa pertenza a múltiples categorías sociais”. Con todo, a idea xa estaba presente con anterioridade e os seus inicios remontábanse á opresión das mulleres negras: en 1974 o Colectivo Combahee River argumentou que a opresión ás mulleres negras implicaba racismo, sexismo e desigualdade entre clases sociais.A mesma crítica que realizaban as afrofeministas, posteriormente, levouse ao movemento antirracista, onde ata entón menosprezábanse os intereses das mulleres ante a universalización das reivindicacións dos homes afrodescendientes.

Entre 1990 e o ano 2000, a socióloga e activista feminista Patricia Hill Collins continuou teorizando sobre o tema e propuxo entender os distintos sistemas de opresión como unha "matriz de dominación" onde estes interactúan e xeran relacións de interdependencia e constitución de novas opresións. Neste sentido, Hill Collins explicaba que “calquera matriz particular de dominación organízase a través de catro dominios de poder interrelacionados: estruturais, disciplinarios, hexemónicos e interpersoais.Ademais, introducía a idea de que, en moitas ocasións, un mesmo grupo podía ocupar a posición de opresor e oprimido ao mesmo tempo, como é o caso das mulleres brancas, mulleres burguesas, etc.

Despois das primeiras críticas ao feminismo imperante na época, o feminismo poscolonial “reedita un feminismo do “Terceiro Mundo”", de tal xeito que englobaba "tanto ás mulleres oprimidas pola raza no “Primeiro Mundo” como ás mulleres de países descolonizados”.A principios dos 2000, entón, xurdiron os primeiros movementos de feminismo poscolonial, que se enfocaba principalmente as feministas do sueste asiático e africanas, tanto árabes como subsaharianas. Tamén se enfoca en mulleres latinoamericanas, en especial cara ás mestizas e indíxenas.

Transfeminismo e roles de xénero Neste contexto de auxe do feminismo negro tamén empezaban a aflorar outras formas de feminismo interseccional, como é o caso do transfeminismo, que actualmente se centra nos dereitos das persoas trans.

Estas teoría foron evolucionando ata que a socióloga estadounidense Judith Butler, considerada unha das teóricas fundacionais da teoría queer, comezou a publicar as súas primeiras obras. Na súa obra amosa "a idea esencialista de que as identidades de xénero son inmutables e atopan o seu arraigamento na natureza no corpo ou nunha heterosexualidade normativa e obrigatoria". Con iso, explica que ser "muller" é unha construción social cunhas características determinadas. Baseándose nisto, Butler introduce o termo "performatividade de xénero" para referirse a que ter uns xenitais ou outros non determina o comportamento dos suxeitos.

Notas

Categoría:Xénero Categoría:Interseccionalidade Categoría:Teoría feminista Categoría:Escolas feministas Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas