A casa de Soutomaior foi unha das principais liñaxes nobres do Reino de Galicia durante a Idade Media e a Idade Moderna. O seu soar estaba situado no actual concello de Soutomaior, arredor do castelo de Soutomaior, dende onde exerceu o seu dominio sobre boa parte do sur de Galicia. A liñaxe salientou polo seu poder militar, político e económico, así como pola súa participación nos conflitos nobiliarios galegos dos séculos XIV e XV.
Historia miniatura|esquerda|210 px|Castelo de Soutomaior. A tradición sitúa a orixe da liñaxe en Paio Méndez Sorred de Soutomaior, quen adoptou o topónimo familiar a comezos do século XIII. O apelido procede do lugar de Soutomaior, onde a familia estabeleceu o seu principal centro de poder e consolidou unha das xurisdicións feudais máis importantes do sur de Galicia.
Durante os séculos XIV e XV a casa incrementou considerablemente o seu patrimonio mediante herdanzas, alianzas matrimoniais e adquisicións territoriais. Os Soutomaior chegaron a controlar extensos dominios nas actuais provincias de Pontevedra e Ourense, ademais de exercer unha notable influencia política no Reino de Galicia.
Pedro Madruga O membro máis coñecido da liñaxe foi Pedro Álvarez de Soutomaior, coñecido como Pedro Madruga (ca. 1430 - 1486), que herdou a casa en 1472. Foi conde de Camiña, vizconde de Tui e mariscal de Baiona, converténdose nun dos nobres máis poderosos da Galicia do século XV.
Pedro Madruga participou activamente na guerra sucesoria castelá en apoio de Xoana a Beltranexa e mantivo numerosos enfrontamentos con outras familias nobres e coa xerarquía eclesiástica. Durante a Gran Guerra Irmandiña (1467 - 1469) o castelo de Soutomaior foi derrubado polos irmandiños, sendo posteriormente reconstruído por orde do propio Pedro Madruga e adaptado ás novas técnicas defensivas baseadas no uso da artillaría.
Evolución da casa Tras a morte de Pedro Madruga, a sucesión da casa estivo marcada por numerosos litixios entre os seus descendentes e outras familias nobres galegas. Mediante diversos matrimonios, os bens da casa incorporáronse progresivamente ás casas dos Moscoso, dos Sarmiento e doutras grandes liñaxes da nobreza galega.
A comezos do século XVIII, a liñaxe quedou integrada no ducado de Soutomaior, creado en 1703, conservando parte do seu patrimonio histórico e dos seus títulos nobiliarios.
Heráldica As armas tradicionais da casa de Soutomaior consisten en tres faixas axadrezadas de ouro e goles sobre campo de prata, aínda que existen variantes documentadas con cinco faixas. Este escudo figura en numerosos pazos, igrexas e edificios históricos relacionados coa familia.
Notas
Véxase tamén Bibliografía
Outros artigos Pedro Madruga Castelo de Soutomaior Gran Guerra Irmandiña
Categoría:Casas nobiliarias de Galicia