O barroco compostelán é a denominación que recibe a variante do barroco desenvolvida en Santiago de Compostela entre finais do século XVII e mediados do XVIII. Caracterízase polo seu marcado carácter monumental e ornamental, vinculado á actividade construtiva da catedral de Santiago de Compostela e ao labor dun grupo de arquitectos, escultores e canteiros que definiron unha linguaxe artística propia de grande influencia en Galicia.
O barroco compostelán constitúe unha das manifestacións máis representativas da arquitectura barroca galega e deixou unha fonda pegada tanto na configuración urbana de Santiago de Compostela como na arquitectura relixiosa e civil do país.
Historia miniatura|250px|Fonte dos Cabalos. O desenvolvemento do barroco compostelán estivo estreitamente ligado ao prestixio adquirido por Santiago de Compostela como centro de peregrinación e sede arcebispal. Durante os séculos XVII e XVIII promoveuse un ambicioso programa de renovación da cidade e, especialmente, da catedral, que transformou a súa imaxe medieval mediante novas fachadas, torres, capelas e espazos monumentais.
A etapa de maior esplendor produciuse entre finais do século XVII e a primeira metade do XVIII, coincidindo coa actividade de arquitectos como Domingo de Andrade, Fernando de Casas Novoa e Simón Rodríguez, que consolidaron unha linguaxe decorativa de grande riqueza formal.
Características Entre os principais trazos do barroco compostelán salientan a utilización do granito como principal material construtivo, a abundancia de decoración escultórica en fachadas, retablos e elementos arquitectónicos, o emprego de columnas salomónicas, frontóns partidos, pináculos, volutas e balaustradas, a procura de efectos de luz e sombra mediante volumes pronunciados, a integración da arquitectura e da escultura nun conxunto unitario e a monumentalidade das fachadas e das torres, concibidas como elementos simbólicos da cidade.
Principais representantes Entre os artistas máis destacados do barroco compostelán figuran:
Domingo de Andrade (1639–1712), autor da Torre do Reloxo da catedral e impulsor da renovación barroca do templo. Fernando de Casas Novoa (1670–1750), autor da Fachada do Obradoiro, considerada a obra culminante do barroco compostelán. Simón Rodríguez (1697–1751), creador dun estilo decorativo moi persoal coñecido como estilo de placas, desenvolvido en numerosas igrexas e pazos galegos.
Obras representativas miniatura|esquerda|150px|Torre da Berenguela, que foi mandada construír por Berenguel de Landoria e logo reformada nunha espléndida mostra do barroco compostelán por Domingo de Andrade, tamén coñecida como Torre do Reloxo. Entre as obras máis significativas do barroco compostelán salientan:
A Fachada do Obradoiro da Catedral de Santiago. A Torre do Reloxo da catedral de Santiago. O claustro e diversas dependencias da catedral. O Mosteiro de San Martiño Pinario. O Convento de San Francisco do Val de Deus. A Casa do Cabido. O Pazo de Raxoi, que representa a transición cara ao neoclasicismo.
Influencia O barroco compostelán exerceu unha notable influencia sobre a arquitectura galega do século XVIII. A súa linguaxe formal estendeuse por boa parte de Galicia a través do traballo de mestres canteiros e arquitectos formados en Santiago, contribuíndo á construción de igrexas, pazos, mosteiros e edificios civís que adaptaron os seus elementos decorativos ás tradicións locais.
Notas
Véxase tamén Outros artigos Arquitectura barroca Catedral de Santiago de Compostela
Categoría:Arquitectura barroca Categoría:Santiago de Compostela