Axpo Holding AG é unha empresa enerxética suíza con sede en Baden, no cantón de Argovia, e a sociedade matriz do Grupo Axpo. Constituída en 2001 a partir da reorganización da antiga Nordostschweizerische Kraftwerke AG (NOK), está participada integramente polos cantóns do nordés de Suíza e as súas empresas cantonais de electricidade.
O grupo desenvolve actividades de xeración, redes eléctricas, comercialización e comercio de enerxía, así como servizos enerxéticos e contratos de compravenda de enerxía a longo prazo (PPA). En Suíza, o seu parque de xeración baséase principalmente na enerxía hidroeléctrica e na enerxía nuclear, mentres que a súa expansión internacional se concentrou especialmente na enerxía solar e eólica, o comercio de electricidade e gas natural e a comercialización de produción renovable. O grupo participa tamén en centrais de ciclo combinado a gas e desenvolve actividades en biomasa, biometano, almacenamento mediante baterías e gas natural licuado (GNL).
No exercicio 2024/25, Axpo operaba, xunto cos seus socios, máis de 150 centrais eléctricas e, mediante estas instalacións, as súas participacións e contratos de adquisición de enerxía a longo prazo, forneceu arredor do 40 % da electricidade consumida en Suíza. Fóra de Suíza, o grupo mantén actividades en máis de 30 países e 40 mercados de Europa, América do Norte e Asia. A 30 de setembro de 2025 empregaba 7.480 traballadores equivalentes a tempo completo.
Historia
Orixes e creación de Axpo As orixes de Axpo remóntanse ao desenvolvemento da electrificación en Suíza a finais do século XIX. Motor AG, antecesora das empresas que posteriormente integrarían o grupo, foi fundada en 1895. En 1908 conectou a central hidroeléctrica de baixa caída de Beznau, no cantón de Argovia, coa central de almacenamento de Löntsch, no cantón de Glaris, mediante unha liña de 27 kV e uns 100 quilómetros de lonxitude.
En 1914, os cantóns de Argovia, Glaris, Zúric, Turgovia, Schaffhausen e Zug constituíron Nordostschweizerische Kraftwerke AG (NOK), que asumiu as centrais de Beznau e Löntsch. NOK rematou en 1920 a súa primeira central hidroeléctrica propia, en Eglisau, no Rin.
A integración da rede eléctrica suíza no sistema europeo avanzou durante as décadas seguintes. En 1958 as redes de Alemaña, Francia e Suíza interconectáronse a 220 kV e, en 1967, a interconexión de Laufenburg ampliouse a 380 kV. O nó pasou a coñecerse como «Estrela de Laufenburg» e converteuse nun dos puntos de orixe da rede eléctrica interconectada da Europa continental.
NOK iniciou tamén a produción nuclear. A unidade 1 da Central nuclear de Beznau entrou en funcionamento en 1969, converténdose na primeira central nuclear comercial de Suíza, e a unidade 2 comezou a operar en 1971. Tras o accidente nuclear de Fukushima I de 2011, o Consello Federal suízo decidiu abandonar a construción de novas centrais nucleares no marco da reorientación da política enerxética do país. En 2016, os votantes suízos rexeitaron en referendo unha iniciativa que pretendía impor límites de explotación ás centrais existentes e acelerar a saída da enerxía nuclear.
A finais da década de 1990, a liberalización progresiva do mercado europeo da electricidade levou os accionistas de NOK a reorganizar as súas participacións. En 2001, NOK, os seus cantóns accionistas e as respectivas empresas cantonais de electricidade crearon Axpo Holding AG, con sede en Baden. Baixo a sociedade holding quedaron NOK, Centralschweizerische Kraftwerke AG (CKW) e EGL AG, posteriormente integrada en Axpo Solutions AG. A sociedade foi constituída formalmente o 16 de marzo de 2001.
Expansión internacional e diversificación Durante a década de 2000, Axpo combinou investimentos na infraestrutura eléctrica suíza cunha crecente expansión das súas actividades internacionais de comercialización e negociación de enerxía. En 2005 púxose en marcha o proxecto «Linthal 2015», nos Alpes de Glaris, que ampliou o complexo de Linth-Limmern cunha central hidroeléctrica reversible de 1000 MW. A central de Limmern entrou progresivamente en servizo en 2016 e 2017, tras uns dez anos de planificación e construción; o investimento ascendeu a aproximadamente 2100 millóns de francos suízos.
A antiga NOK pasou a denominarse Axpo AG en 2009 e, en 2012, Axpo Power AG. A reorganización acompañou unha maior separación entre produción, redes, comercialización e actividades internacionais.
Entre 2013/14 e 2015/16, a caída dos prezos maioristas da electricidade e a apreciación do franco suízo provocaron deterioracións significativas en centrais e contratos de adquisición de enerxía. O grupo rexistrou resultados netos negativos duns 730 millóns de CHF en 2013/14, 990 millóns en 2014/15 e 1252 millóns en 2015/16. A recuperación dos prezos e as medidas de redución de custos contribuíron ao regreso a resultados positivos en 2016/17.
Paralelamente, o grupo reforzou as enerxías renovables fóra de Suíza. En 2015 adquiriu a empresa alemá Volkswind, especializada no desenvolvemento e operación de parques eólicos en Alemaña e Francia. Ese mesmo ano entrou en funcionamento o parque eólico mariño Global Tech I, no mar do Norte; Axpo posúe unha participación do 24,1 % no proxecto. En 2019 concluíu a adquisición da empresa francesa Urbasolar, dedicada ao desenvolvemento, construción e operación de instalacións fotovoltaicas.
A expansión internacional estivo acompañada polo crecemento do negocio de comercio de enerxía e de solucións contractuais a longo prazo, incluídos os contratos de compravenda de enerxía (PPA). En 2018/19, o negocio de Trading & Sales rexistrou entón o mellor resultado da súa historia, segundo as contas do grupo, impulsado en parte pola demanda de PPA e o crecemento das actividades internacionais.
Crise enerxética de 2022 En 2022, a forte subida dos prezos nos mercados europeos da enerxía, asociada á invasión rusa de Ucraína e á reducida dispoñibilidade do parque nuclear francés, aumentou substancialmente as garantías financeiras esixidas ás empresas que venderan anticipadamente a súa produción de electricidade. Aínda que esas posicións de cobertura non implicaban necesariamente perdas económicas equivalentes, provocaron necesidades de liquidez moi elevadas no sector.
O 2 de setembro de 2022, Axpo solicitou preventivamente apoio temporal de liquidez á Confederación Suíza. O 5 de setembro, o Consello Federal decidiu poñer á disposición unha liña de crédito subordinada de ata 4000 millóns de CHF. O Consello Federal presentou posteriormente ao Parlamento un crédito suplementario polo mesmo importe. A facilidade estaba suxeita, entre outras condicións, a restricións ao pagamento de dividendos e á alleamento de activos que puidese comprometer o reembolso de eventuais préstamos, así como a obrigas adicionais de información ante as autoridades.
Axpo non chegou a utilizar a liña de crédito. Coa normalización parcial dos mercados e a redución das necesidades de garantías, a empresa solicitou en 2023 a revogación da facilidade. O Departamento Federal de Medio Ambiente, Transportes, Enerxía e Comunicacións suprimiuna integramente con efectos desde o 1 de decembro de 2023. A empresa seguiu, non obstante, suxeita ás obrigas de información previstas para as compañías eléctricas consideradas de importancia sistémica conforme á lexislación federal aplicable.
Estrutura empresarial
Accionistas Axpo Holding AG está integramente participada por entidades públicas: os seus accionistas son cantóns do nordés de Suíza e empresas cantonais de electricidade. A 30 de setembro de 2025, o capital social ascendía a 370 millóns de CHF, dividido en 37 millóns de accións nominativas cun valor nominal de 10 CHF cada unha.
Os accionistas e as súas respectivas participacións son:
Elektrizitätswerke des Kantons Zürich — 18,410 % Cantón de Zúric — 18,342 % AEW Energie AG — 14,026 % Cantón de Argovia — 13,975 % St. Gallisch-Appenzellische Kraftwerke AG — 12,501 % EKT Holding AG — 12,251 % Cantón de Schaffhausen — 7,875 % Cantón de Glaris — 1,747 % Cantón de Zug — 0,873 %
Organización do grupo Axpo Holding AG asume a responsabilidade estratéxica do Grupo Axpo. A estrutura de xestión do grupo organízase en tres áreas principais: Generation & Distribution, Trading & Sales e CKW.
A área de Generation & Distribution reúne a operación e optimización do parque de produción —incluídas a enerxía nuclear, hidroeléctrica, o gas e as enerxías renovables— e das redes de distribución, así como os investimentos en capacidade de produción e rede. A área de Trading & Sales concentra o comercio internacional de enerxía, a comercialización da produción do grupo e o desenvolvemento de solucións enerxéticas para clientes, incluídos contratos de subministración e adquisición a longo prazo. CKW constitúe a principal plataforma do grupo para clientes finais e servizos enerxéticos na Suíza Central.
Entre as principais filiais suízas de Axpo Holding AG están Axpo Grid AG, Axpo Hydro AG, Axpo Power AG e Axpo Solutions AG, todas elas participadas ao 100 %. No exercicio 2024/25, a participación de Axpo Holding en CKW AG aumentou ao 85,9 %. No negocio internacional de renovables, o grupo controla, entre outras empresas, Volkswind e Urbasolar.
Avectris AG, que anteriormente figuraba entre as filiais do grupo e prestaba servizos de tecnoloxías da información, deixou de formar parte de Axpo en 2020, cando Axpo, EKZ e AEW venderon a empresa a GIA Informatik AG.
Datos financeiros A evolución financeira do Grupo Axpo desde o exercicio 2011/12 preséntase na seguinte táboa. Os importes financeiros exprésanse en millóns de francos suízos. Para os exercicios históricos utilízanse, cando están dispoñibles, os valores reexpresados posteriormente nos informes financeiros da empresa. +Indicadores financeiros do Grupo AxpoExercicioIngresos totais (millóns de CHF)Resultado do exercicio (millóns de CHF)Empregados (fin do exercicio)2011/12734628243762012/13702521245092013/146705−73044772014/155860−99042842015/165416−125242942016/17556731042222017/18485013144412018/19485686549582019/20480857053502020/21605660753382021/2210 54659459372022/2310 451338964202023/247635150970232024/2573958797480 Nos exercicios 2013/14 a 2015/16, os resultados víronse fortemente afectados por deterioracións de valor de centrais eléctricas e contratos de adquisición de enerxía, asociados principalmente ao descenso dos prezos maioristas da electricidade. En 2018/19, pola súa banda, o resultado neto aumentou ata 865 millóns de CHF; arredor de 398 millóns de CHF en reversións de deterioracións contribuíron a esa evolución.
No exercicio 2022/23, tras as fortes perturbacións dos mercados enerxéticos do ano anterior, o grupo rexistrou un resultado de 3389 millóns de CHF. Axpo atribuíu o aumento principalmente á normalización de efectos financeiros e ao desempeño do negocio internacional de clientes e comercio de enerxía. En 2024/25, os ingresos totais foron de 7395 millóns de CHF e o resultado do exercicio de 879 millóns de CHF; o grupo contaba con 7480 empregados equivalentes a tempo completo ao final do período.
Actividades
Produción de enerxía Axpo produce electricidade mediante unha carteira diversificada de centrais hidroeléctricas, nucleares, solares, eólicas, de gas e biomasa, situadas principalmente en Suíza e noutros países europeos. Ao final do exercicio 2024/25, a capacidade de produción atribuíble ao grupo, calculada proporcionalmente ás súas participacións nas centrais e incluídos dereitos de adquisición a longo prazo, ascendía a uns 10 165 MW. No mesmo exercicio, a produción neta correspondente foi duns 32 371 GWh. +Capacidade de produción atribuíble ao Grupo Axpo ao final do exercicio 2024/25TecnoloxíaSuízaInternacionalTotalEnerxía hidroeléctrica4350 MW—4350 MWEnerxía nuclear, incluídos contratos a longo prazo1630 MW1020 MW2650 MWGas natural—1750 MW1750 MWEnerxía solar10 MW700 MW710 MWEnerxía eólica2 MW680 MW682 MWBiomasa21 MW2 MW23 MWTotal6013 MW4152 MW10 165 MW