Héctor Germán Oesterheld, nado en Buenos Aires o 23 de xullo de 1919 e desaparecido en 1977, presumiblemente morto en 1978Diario Clarín, foi un escritor de historietas e relatos breves. arxentino, fillo do alemán Fernando Oesterheld e a española Elvira Ana Puyol. É un dos artistas de traxectoria máis extensa da historieta arxentina
Traxectoria Ao tempo que estudaba Xeoloxía, traballou como corrector e en 1943 publicou a súa primeira obra ("Truila e Miltar") no suplemento do xornal La Prensa. Tras terminar a súa licenciatura, casou con Elsa Sánchez. Decidiu abandonar a Xeoloxía e dedicarse a escribir.
Comezou a traballar para as editoriais Codex e Abril achegando relatos infantís e de divulgación científica. Produciu os seus primeiros guións de historieta para a revista Cinemisterio, da editorial Abril, en 1951: "Alan e Crazy", "Lord Commando" e "Ray Kitt"; este último marcou o inicio da súa colaboración con Hugo Pratt.
O primeiro dos seus personaxes importantes foi o piloto de probas Bull Rocket, que apareceu por primeira vez no número 176 da revista Misterix de 1952, debuxado polo italiano Paul Campani.
A este seguiu o Sarxento Kirk en 1953, con Pratt. Aínda que partindo do xénero clásico do western, encarouno dunha forma innovadora, eludindo os habituais clichés do xero. Orixinalmente Oesterheld pensara en Kirk como nunha sorte de Martín Fierro na Pampa arxentina, pero a editorial solicitoulle que situase a acción nos Estados Unidos."Nun principio, Oesterheld creara a este Sarxento para que fose unha especie de Martín Fierro, un soldado da fronteira Bonaerense, renegado do seu exército e amigo dos indios do noso país. Decisións editoriais modificaron a contorna do personaxe e converteuse en Kirk, no Afastado Oeste, co seu amigo indio Maha, fillo do cacique dos Tchatogas" - Nova Biblioteca Clarín da Historieta 3: Sarxento Kirk / Ernie Pike.
No número 297 de Raio Vermello apareceu o boxeador O Indio Suárez, debuxado por Carlos Freixas.
Os seus personaxes comezaron a ser populares. Nesta época colaborou tamén coas editoriais Códex e Columba.
Ediciones Frontera miniatura|Oesterheld nos tempos de Editorial Frontera. En 1957 fundou, xunto co seu irmán Jorge, Ediciones Frontera, que comezaría publicando versións noveladas das historietas de Bull Rocket e o Sarxento Kirk. O éxito impulsou a Oesterheld a publicar as revistas Hora Cero e Frontera, a maior parte de cuxos contidos escribía el mesmo. Para desvincularse da editorial Abril, Oesterheld negociou co seu editor que deixaría alí ao personaxe de Bull Rocket (que continuou sendo publicado por dita editorial, con outros equipos creativos), pero conservaría a Kirk.
Debe notarse que en varias ocasións Oesterheld asinaba os seus traballos con pseudónimos, como "H. Sturgiss" ou "C. de la Vega"; o seu irmán utilizaba o pseudónimo de "Jorge Mora".
O éxito da editorial motivo a expansión das revistas, a títulos anexos como Hora Cero Semanal, Hora Cero Mensual e Frontera Mensual.
O seguinte personaxe de renome creado por Oesterheld foi Ernie Pike, un correspondente de guerra que relata batallas da segunda guerra mundial. Está baseado no cronista real Ernest Pyle, aínda que Pratt modelou o seu rostro a partir do do propio Oesterheld, por mor dun chiste mal interpretado."[...]...segundo HGO, o seu rostro foille posto a Ernie por mor dun chiste mal entendido por Pratt, primeiro debuxante da serie" - Comiqueando Edición Especial Nº 2. Tomando de novo un xénero con numerosos clichés, o autor deulle un enfoque persoal ao non centrar a acción nas batallas ou en dividir aos combatentes en heroes e viláns, senón centrarse en historias tráxicas de soldados habitualmente descoñecidos. A publicación foi un éxito, e o personaxe tivo as súas propias revistas, como Cuaderno Rojo ou Grandes batallas.
Máis tarde continuou creando novos personaxes, como "Ticonderoga", con Pratt; "Randall the Killer", con Arturo del Castillo; "Sherlock Time", con Alberto Breccia; "Joe Zonda" e "Rolo, el marciano adoptivo" con Francisco Solano López.
O 4 de setembro de 1957 apareceu o personaxe máis exitoso da editorial: O Eternauta, con debuxos de Francisco Solano López, en Hora Cero semanal. A historia, que fala sobre un viaxeiro da eternidade que se aparece en casa do propio Oesterheld e cóntalle a historia dunha terrible invasión extraterrestre en Buenos Aires, publicouse por entregas semanais ata 1959, cun grande éxito. A historieta coñeceu numerosas reedicións durante os anos seguintes.
A editorial pechou ao cabo de cinco anos, debido a problemas económicos, o éxodo de gran parte dos debuxantes e á venda de títulos a outras editoriais, que a levaron finalmente á quebra"Logo veu a decadencia -éxodo dos grandes debuxantes a partir de 1959: Pratt, Roume, Breccia, Do Castelo, Solano López etc-, os problemas económicos, a venda dos títulos a outra editorial (Emilio Ramirez, desde marzo de 1961;Vexa e Lea no último tramo, a partir de 1962) e o final". (O libro de Fierro de Oesterheld).. Cando as débedas eran xa insostibles, a editorial Emilio Ramírez quedoullas como forma de pago en 1961. En 1962 os títulos pasaron a Vea y Lea, e publicáronse ata 1963.
Logo de Editorial Frontera
Logo do peche de Frontera, Oesterheld seguiu escribindo para outras editoriais. En 1961 a editorial Abril vendeu a Yago as publicacións Misterix e Rayo Rojo. Oesteheld volveu traballar nelas e o 20 de xullo de 1962 comezou en Misterix, xunto a Alberto Breccia, outra das súas creacións máis aclamadas pola crítica: Mort Cinder. Outras historias que creou foron "El indio Watami", con debuxo de Jorge Moliterni; "León Loco", con Ernesto García; e "Lord Pampa", con Solano López.
Coas grandes publicacións xa pechadas, apareceron varios personaxes de curta duración, como "Ronnie Lea el muertero", "Tornado" (para a editorial Zig Zag de Chile), "Géminis" etc.
A súa obra foi adquirindo progresivamente maiores tinguiduras de compromiso político. Por 1968 a editorial Jorge Álvarez decidiu realizar unha serie de biografías de figuras históricas de América Latina adaptadas á historieta. Realizouse unha sobre o Che Guevara e planeábase unha segunda sobre Eva Perón, pero ao saír á venda o goberno militar retirouna e secuestrou os orixinais."Apenas Che apareceu á venda, Oesterheld comezou a traballar no argumento de Evita e consecuentemente Breccia empezou cos debuxos. No medio disto, Che foi retirado da venda e os orixinais -sóubose despois- destruídos" - Javier Doeyo, en Evita, vida e obra de Eva Perón, Doedytores. A biografía historietística de Eva Perón non chegou a terminarse (aínda que anos máis tarde a editorial Doedytores rescataría os orixinais e publicaríaa"En maio de 2001, o editor Javier Doeyo atópase (segundo el mesmo conta, buscando un capítulo perdido de "Buscavidas", que coherente) co guión orixinal de Oesterheld. E vía computadora realiza o reencontro que na historia real nunca se plasmou cos orixinais do Vello (N: por Alberto Breccia)" - Comiqueando Edición Especial Nº2.), e o resto do proxecto foi abortado.
En 1969 escribiu en colaboración con Breccia unha nova versión do Eternauta para a revísta Gente, cun guión politicamente máis comprometido. A publicación foi cancelada, e boa parte da historia orixinal foi resumida para non deixala inconclusa. Tamén publicou uns microrelatos baixo o título de "Sondas" no libro colectivo "Los argentinos en la luna" para as Ediciones de la Flor.
Durante a ditadura militar de 1970 na Arxentina, o autor uniuse, xunto coas súas fillas, á agrupación guerrilleira Montoneros, da que foi xefe de prensaOesterheld nesa época formaba parte da estrutura de prensa de Montoneros - A guerra dos Antartes, de Edicións Colihue.
Cun estilo similar ao da frustrada versión do Eternauta escribiu entón, sobre outra invasión extraterrestre, "La Guerra de los Antartes". Foi publicada na revista 2001 e logo no diario Noticias (non confundir coa revista homónima), pero finalmente quedou inconclusa. Este diario, tamén relacionado co movemento montonero na percepción popular, foi clausurado xunto con outras publicacións o 27 de agosto de 1974 polo decreto Nº 630. Esta historieta non só representaba unha invasión extraterrestre, senón que tamén mostraba á Arxentina previa á mesma como unha utopía que representaba os idearios políticos do movemento ao cal Oesterheld estaba afiliado.
Para 1975 xa todo o traballo era para Edicións Record, con creacións como "Nekrodamus", "Loco Sexton", "Wakantanka" ou "Galac Master". En 1976 fíxose unha reedición de O Eternauta, e o seu éxito motivou a creación dunha segunda parte: El Eternauta II. Volveu contar con debuxos de Solano López, pero reflectía no guión o seu compromiso político, mostrando ao Eternauta como un caudillo que guiaba a un pobo oprimido para alzarse contra un goberno opresor e derrotalo a calquera prezo. Isto xerou algúns conflitos con Solano López, quen non estaba completamente de acordo"Eu vino unha ou dúas veces máis e as últimas veces foi cando eu protestei porque el excedíase no contido militante e subversivo. Non é que eu lles tivese simpatía aos militares nin ao seu sistema, senón que o que el propuña, a mensaxe de Montoneros, tampouco era da miña agrado." - Solano López en Comiqueando Nº12., e presións constantes de parte do goberno.
Desaparición Oesterheld pasou á clandestinidade, desde onde finalizou o guión, e o 27 de abril de 1977 foi secuestrado polas forzas armadas en A Prata, xunto coas súas catro fillas: Diana (21), Beatriz (19), Estela (25) e Marina (18).Lista de desaparecidos arxentinos . Nunca máis volveu ser visto, e converteuse nun dos 30 000 desaparecidos polo chamado Proceso de Reorganización Nacional. Tamén desapareceron os seus xenros e netos. Adoita asegurarse que a súa "desaparición" debeuse ao malestar que producía á ditadura a súa biografía do Che Guevara, ao alto compromiso político da última parte de O Eternauta, á súa militancia en Montoneros ou a unha combinación de todos estes motivosComiqueando Edición Especial Nº 2., pero as causas reais descoñécense, xa que o proceso non celebraba xuízos nin gardaba rexistros de tales operacións. Do seu paso por centros clandestinos de detención como o chamado "Sheraton" entre novembro de 1977 e xaneiro de 1978 quedan testemuños como os dalgúns compañeiros:
Tamén estivo detido en "El Vesubio" Non se coñecen de certo as circunstancias nin a data precisa da morte de Oesterheld, aínda que se supón que tivo lugar en 1978.
A Fiscalía de Nuremberg, Alemaña, investigou tamén o secuestro e desaparición forzada na Arxentina de Héctor Oesterheld. O seu caso foi presentado pola Coalición contra la Impunidad en Argentina, que o 2004 recibiu o Premio de Solidariedade de Bremen, outorgado polo Senado desa cidade hanseática. O Premio foi recibido polo pastor Kuno Hauck e por Elsa Sánchez, a esposa de Héctor, en representación da Comisión de Familiares dos Desaparecidos e asasinados alemáns ou descendentes de alemáns na Arxentina.
O legado
Tras a morte de Oesterheld realizáronse numerosas homenaxes á súa memoria.
Un dos primeiros foi en 1983, logo do final do goberno militar. Félix Saborido realizou para a revista Feriado Nacional unha ilustración que reunía á maior parte dos personaxes do autor, manifestándose cunha enorme pancarta coa pregunta "Onde está Oesterheld?"
En 1991 realizouse na estación Uruguai da Liña B de subte de Bos Aires un mural que reproduce unha escena da versión do Eternauta de Oesterheld e Breccia, xunto a outras coa imaxe clásica do personaxe segundo Solano López. Colaboraron na realización La Casa del Ceramista, Cerámicos Scop e Hornos Citesiem.Murais de Bos Aires
O 27 de setembro de 1997 púxoselle o seu nome a unha praza situada en Porto Madero, entre as rúas Azucena Villaflor, Macacha Güemes, Intendente Giralt e Avenida dos Italianos. A medida, proposta pola concelleira María Naddeo, foi aprobada polo Consello Deliberante da cidade de Bos Aires o 28 de agosto anterior, en forma unánimeDiario Clarín - 28/9/97 .