Mataró é un municipio e cidade da provincia de Barcelona, capital da comarca do Maresme. Atópase a uns trinta quilómetros ao norte da cidade de Barcelona, na costa do mar Mediterráneo. En 2012 tiña 124.084 habitantes.
Xeografía 250px|esquerda|miniatura|Les Cinc Sènies e a cidade ao fondo
Mataró está situado no litoral, entre Cabrera de Mar e Sant Andreu de Llavaneres. A autoestrada C-32 e a N-II comunican o municipio con Barcelona e co resto da comarca. En Mataró nace a C-60 que comunica con Granollers e enlaza coa AP-7. A estrada comarcal C-1415 chega ata Mollet del Vallès pasando por Argentona e La Roca del Vallès.
Historia A cidade de Mataró ten a súa orixe na época romana, dando constancia diso a Vila Torre Llauder de finais do século I aC. que quedaba nos arredores das murallas da antiga "Iluro", nome romano de Mataró. Atopáronse recentemente por todas as rúas do núcleo antigo restos de "Iluro" quedando á vista nalgunha céntrica praza cimentos de casas e mesmo zonas de rede de sumidoiros.
A aspiración continua de desfacerse da xurisdición feudal, no século XVI, fixo crear unha defensa permanente da vila para a seguridade dos seus habitantes. O ano 1480 o rei Fernando o Católico outorgou o privilexio de incorporarse definitivamente á Coroa, que representaba tamén a formación definitiva do municipio de Mataró. Durante o século XVI quedou terminada a muralla.
miniatura|250px|Vila romana dos Caputxins. No século XVI, Mataró era unha pequena vila medieval edificada ao redor da igrexa de Santa María e da Plaça Gran. O seu importante e progresivo crecemento económico e demográfico fixo necesario e á vez posible a construción dunha segunda muralla e a incorporación de novos espazos urbanos.
As Murallas de Mataró, construídas entre 1569 e 1600 foron proxecto do enxeñeiro real Jorge de Setara. Pódense ver tramos da muralla actualmente na rúa Muralla dels Genovesos (recentemente restaurada), na rúa Muralla d'en Titus e por encima do Camí Ral.
O proxecto de amurallar a vila prolongouse máis de trinta anos por mor da escaseza económica e as disputas sobre o trazado desta. No momento de levantar os muros, parte da cidade que correspondería ao Camiño Real (Camí Ral), quedou excluída do perímetro, coas consecuentes queixas de veciños e propietarios. A muralla, feita de pedras de medidas non moi grandes e pegadas con morteiro de dous partes de area e unha de cal, non era excesivamente sólida, feito que foi demostrado, cando algún dos veciños derrubou parte con relativa facilidade.
A muralla dispuña de 7 portais e accesos, o máis destacado era o de Barcelona (actual Riera con praza Santa Anna), do cal se reproducen os escudos do principado, de Mataró e de Barcelona. Os escudos orixinais actualmente figuran sobre a "cela" dedicada a San Sebastián. Do portal de Valldeix aínda se pode percibir a silueta da fachada da casa que fai esquina entre as rúas de la Coma e de Sant Francesc d'Assís. Os outros portais eran os de Argentona, Cabrera de Mar, Sant Josep, Sant Feliu, el Pou de la Sínia e la Penya d'en Roig ou Portalet.
A principios do século XVIII comezouse a explotar desde esta localidade o caladoiro da costa Occidental de Huelva culminando coa fundación de La Higuerita (actual Isla Cristina) por parte de mataroneses e outros cataláns (fundamentalmente).
Demografía
Economía O sector téxtil A industrialización da cidade arrinca o ano 1839, cando se instala o primeiro motor a vapor para accionar unha fábrica de tecidos. Desde este momento o sector téxtil, de antiga tradición artesanal, sitúase no centro da actividade económica. Atrae investimentos de capitais foráneos e man de obra das zonas agrícolas catalás. A cidade abandona a etapa agraria para entrar de maneira decidida cara a finais do século XIX no mundo industrial. O sector téxtil foi até finais do século XX a columna vertebral dunha cidade que, por mor da competencia das producións orientais, está a converterse nun importante centro de servizos.
A agricultura Como a maioría das poboacións da comarca, a viña era antigamente a base da agricultura local, pero a invasión da filoxera a finais do século XIX reduciu considerablemente a superficie dedicada á viticultura.
Grazas á repoboación das cepas con esgallos americanos, máis resistentes ás enfermidades, a viña aínda tivo bastante importancia até ben entrado o século XX. O ano 1945 a superficie era aínda algo superior á do regadío.
Paralelamente á regresión da viticultura foise incrementando o cultivo de regadío, sobre todo a partir do momento en que se utilizou a enerxía eléctrica para a extracción das augas subterráneas.
A plataforma cuaternaria que limita co mar, formada pola acumulación de areas e gravas procedentes da disgregación do granito, resulta moi propicia para o cultivo de regadío, tanto pola existencia de capas freáticas, como pola boa permeabilidade dos solos.
Pero non todo foi fácil: o labrador tivo que reconstruír moitas veces os camiños, explanarlos, nivelalos, buscar a auga a moita profundidade, canalizala debidamente e modificar a calidade dos terreos.
As zonas de horta máis fértiles atópanse na chamada Plana de Sant Simó e Cinc Sènies polo lado oriental, e o Pla d'en Boet, co Rengle e o Cami do Mig, até Argentona, polo lado de poñente.
Nesta última dirección é onde a acción urbanizadora enguliu máis parcelas dedicadas á horticultura. Hai tamén parcelas de horta sitas a maior altura, pero non teñen a importancia dos lugares chairos.
Até non fai moito, a colleita da pataca temperá era unha das principais. O seu cultivo arrincaba do fin do século pasado e consolidouse cara ao 1910 coa adopción da semente inglesa Royal Kidney, que era a que se adaptaba mellor a esta clase de produción hortícola en orde á exportación, e que fixo que en 1932 se declarase obrigatoria a denominación de orixe Mataró Potatoes para esta clase de tubérculo obtido na comarca e as zonas limítrofes. A leituga Trocadero e o chicharo tamén foron obxecto de exportación.
Cara a 1952 introduciuse en Mataró a produción dos caraveis que pouco despois pasarían a ocupar bastante extensión de terreo, pero máis ben como alternativa, xunto con outros cultivos.
A produción floral, pois, é exigua e continúase cos cultivos de horta tradicionais (coles, coliflor, brócoli, escarolas, pementos, xudías, cebolas e patacas), pero melloráronse as técnicas da agricultura intensiva (invernadoiros, lugares de sombra, rega por aspersión), co cal a horticultura mantén o seu peso económico dentro do municipio.
O ano 1986 había cultivadas 144 ha de secaño e 913 ha de regadío, cos seguintes cultivos: 27 ha de cereais, 14 de legumes, 203 de tubérculos, 90 de flores, 48 de forraxes, 50 de froitas, 545 de hortalizas, 3 de viña e 77 doutras.
Os talleres mecánicos Os talleres mecánicos especializados na construción de maquinas para xénero de punto, nos anos 60 foron moitos xunto a varias fundacións de ferro. A industria metalúrxica era un gran puntal da economía da cidade, despois do xénero de punto. Unhas 3000 persoas dedicábanse a desenvolver diferentes actividades: torneiros, fresadores, rectificadores, afinadores, delineantes, soldadores, montadores ou pintores.
A calidade das máquinas que se construían en Mataró estaba recoñecida mundialmente, as empresas exportaban a países como Estados Unidos, Gran Bretaña, Francia, Xapón entre doutros. Os talleres dispuñan dunha oficina técnica que deseñaban novos modelos para que as máquinas contemplasen últimas tecnoloxías do momento para aseguraren a continuidade e o futuro da empresa.
A Finais dos 70 as novas máquinas incorporan controis por circuítos electrónicos o que provocou que as industrias metalúrxicas e os seus produtos quedasen obsoletos. Ese cambio tecnolóxico provocou o peche de todos os talleres mecánicos, así como aquelas industrias auxiliares que traballaban para eles. Actualmente Mataró non dispón de ningún taller de maquinaria téxtil. O Museu Fundació Vilaseca conserva moitas desas máquinas, algunhas auténticas obras de arte nunha das coleccións de maquinaria téxtil máis importantes de Europa.
Empresas de fabricación de maquinaria téxtil de Mataró eran : Albo, S.A. Abril, S.A. - Talleres Linares, S. a. Talleres Pruna, S.A. - Trabal, S.A. Talleres CYPP Subministracións Ind.Tex, S.L. Torres e Cia. Fundició Font Fundició Sant Crist Fundició Roure Talleres Ray Telcisa Talleres Tomas Talleres Merino - Talleres Acerman e outras non tan coñecidas.
O turismo A pesar de ser a capital da Costa do Maresme (un dos puntais do turismo catalán), non conta cunha excelente rede hostaleira . Pero cabe destacar un amplo porto e diferentes visitas guiadas por exemplo a ruta do mar, a ruta modernista, a visita guiada ao conxunto barroco das dores e a visita á vila romana de torre Llauder.
Os principais hoteis, albergues e pensións da cidade son: NH Hotel Ciutat de Mataró. Hotel Colón. Hotel Castell de Mata. Pensión Cerdanyola. Alberg Can Solaret. Universal Backpackers Hostel.
Política Desde 1979 o seu concello está gobernado polo Partit dels Socialistes de Catalunya (PSC), polo cal foron alcalde Joan Majó (1979-1983), Manuel Mais (1983-2004) e Joan Antoni Baron (2004-?).
Actualmente forma goberno unha coalición de esquerdas formada por Iniciativa per Catalunya Verds - Esquerra Unida i Alternativa (ICV-EUiA), Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) e o PSC.
Na Cidade atópase tamén a sede o Consello Comarcal do Maresme Gobernado polo PSC.
Festividades A festa local de Mataró é A festa de "Les Santes", estas santas son Juliana e Semproniana, dúas mártires do cristianismo, fillas de Mataró as cales foron nomeadas polo papa Pío IX, o ano 1852, como patroas de Mataró. O día máis importante das festas é o 27 de xullo, cando co son da música popular catalá a cidade esperta para anunciar aos fregueses a chegada da festa. Mataró, ao longo do ano, celebra as festas de todos os seus barrios, fenómeno só comparable con Barcelona no territorio catalán.
A semana Santa, tamén é un evento cultural de grande importancia, onde os cidadáns colaboran nas procesións. Entre as diferentes entidades que participan, cabe destacar aos Armats de Mataró, unha asociación que representa os soldados romanos que defenderon a Xesús. Foron recoñecidos por Xoán Paulo II en 1986 como Soldats de Pau (Soldados de Paz). Tense constancia da existencia dos armats desde principios do século XVIII. Nos seus desfiles desenvolven cruces, combates e formacións, facendo das procesións de Mataró, unha das máis prestixiosas da provincia. Por último, os Armats de Mataró foron recoñecidos recentemente como patrimonio da cidade.
Falar de procesións de Mataró tamén é facelo de combinación de elementos tradicionais típicos das procesións catalás cos estilos barrocos e platerescos doutras zonas do Sur da Península. Na actualidade en Mataró existen 9 confrarías, Irmandades e Armats, que traballan de forma coordinada baixo a Comisión de Semana Santa.
Máis de 30 actos, actividades e procesións celébranse desde o Venres Santo ao Domingo de Resurrección organizadas polas diferentes confrarías sendo a máis importante a Procesión Xeral do Venres Santo onde participan directamente na procesión preto das 1.500 persoas.
Outras Festas, Feiras e Festivais importantes son: Festa de Sant Jordi. Festa dos Tres tombs. Festa Popular de Cereixa. Feira de artesáns na Plaça. Feira do Mercado de Sant Ponç. Feira de atraccións e Fireta de primavera. Feira da Baldosa. Feira do Mercado de Outono. Feira de Presebes e Ornamentos de Nadal. Feira de Artesanía e Agasallos de Nadal. Feira da árbore, a planta, a flor, o xardín e máis os animais. Salgou Voda. Feira de debuxo e pintura . FirOcasió. Innovàtic; Feira de novas tecnoloxías. Festival de Músicas do Mundo Cruïlla de Cultures. Festival de Músicas tranquilas. Festival de Música Antiga. Mostra de Cinema de Mataró. Festival Internacional de Danza Dies de Dança.
Museos e salas de exposicións