Un tatoatge es un dessenh decoratiu e/o simbolic realizat injectant de tinta dins la pèl. De per abans, se fasiá amb de tinta de China o de tintas a basa de carbon o de seu. Ara s'agís mai de tintas contenent de pigments industrials. Existís diferentas colors de tinta e quitament una tinta transparenta que reagís a la lutz negra: aquel tipe de tatoatge es nomenat tatoatge « UV » o « Blacklight »Tattoos, « Tatouage lumière noire ou blacklight », 5 mars 2011 (consultat lo 2 de setembre de 2011). Lo tatoatge es considerat coma un tipe de modificacion corporala permanenta.
La tecnica del tatoatge consistís a injectar la tinta jos la pèl a l'ajuda d'agulhas o d'objèctes puntuts. La tinta es pausada jos la pèl entre lo dèrma e l'epidèrma. La prigondor de la fissada varia de 1 a 4 mm en foncion de tipes de pèl e de las partidas del còs, las zònas mai espessas se situant dins l'esquina, los coides e los genolhs.
Lo tatoatge se practica dempuèi de milièrs d'ans per tot lo mond. Se pòt far per de rasons simbolicas, religiosas o esteticas. Dins mai d'una Civilizacions, quitament es considerat coma un rite de passatge a causa de la dolor suportada pendent la realizacion del motiu.
Es tanben un bais de marcatge utilizat per l'identificacion dels esclaus, dels prisonièrs o dels animals domestics.
Etimologia Lo mot ven del tahitian tatau, que significa marcar, dessenhar o picar e deriva de l'expression « Ta-atouas ». La raiç del mot, ta significa « dessenh » e atua significa « ment, dieu ». Lo doctor Berchon, traductor del segon viatge de Cook cap a Tahiti en 1772, empleguèt pel primièr còp lo mot tattoo en 1798Académie française, Dictionnaire de l'Académie françoise, vol. 2, J. J. Smits, 1798 (legir en linha), p. 634.
Al Japon, le tatoatge tradicional practicat a la man es nomenatirezumi (入れ墨 o 入墨, irezumi?, literalament « insercion de tinta »), lo tèrme mai general per designar lo tatoatge es horimono (彫り物 ou 彫物, horimono?, literalament « escultura »).
Istòria Lo tatoatge es una practica atestada en Eurasia dempuèi leo neolitic. « Ötzi », l'òme de las glaças descobèrt gelat dins los Alps italoaustriacas a de tatoatges supausats terapeutics(en) Ewen Callaway, « World's oldest tattoos were made of soot », New Scientist, 15 juillet 2009 (ISSN 0262-4079, legir en linha) (pichons trachs parallèls lo long dels lombars e sus las cambas). Los analisis al carbòni 14 realizadas per la comunautat scientifica estiman sa mòrt vèrs 3500 AbC. En Egipte, tres momias femininas tatoadas suls braces, las cambas e lo tòrs, datant de l'an 2000 AbC., foguèron descobèrtas dins la val de Deir el-Bahari (près de Tèbas). Lor descripcion evòca fòrça tatoatges representant de linhas parallèlas e de punts alinhatsLouis Keimer, Remarques Sur Le Tatouage Dans l'Égypte Ancienne, Le Caire, 1948, 118 p., p. 10-12. Tot coma en Egipte, de momias tatoadas foguèron descobèrtas dins la region de l'anciana Nubia. En 1910, una primièra momia, datant de l'an 1500 AbC., es descobèrt pel britanic Cecil M. Firth sul site arqueologic de Kubban (una centena al sud d'Assoan). Presenta d'elements de tatoatge sus la region abdominala en forma de lausanges puntilhats enrodat d'un doble reng de jonhents(en) Cecil Mallaby Firth, The Archeological Survey of Nubia, vol. ,(en) Wilfred Dyson Hambly, The History of Tattooing and its Significants, with some Account of Other Forms of Corporal Marking, Londres, Witherby, 1925, 346 p., p. 320-321. Puèi en 1961, fòrça momias tatoadas foguèron descobèrtas per André Vila sul site de l'escavacion francesa al vilatge d'Aksha al nòrd de SodanAndré Vila, Askha II. . Totas las momias que lo sèxe podèt èsser identificat son de femnas, levat un òme tatoat sus la cara. L'estil dels tatoatges es lo mèsme qu'en Egipte e sul site de Kubban, e representa atal de motius geometrics, de punts e de linhas. André Vila estima qu'aquelas momias datan del sègle I AbC, veire al començament de l'èra crestianaAndré Vila, Askha II. .
Dins lo Bacin de Tarim (Xinjiang en China), fòrça momias de tipe europèu son descobèrtas per d'arqueològs chinés. Una partida d'entre elas son tatoadas sus las mans, los braces o l'esquinaCorinne Debaine-Francfort, Archéologie du Xinjiang des origines aux Han, vol. 14, 1998 (legir en linha), partie 1, p. 19. Encara mal conegudas (las solas publicacions accessibles en lenga occidentala son aqueles de Victor H. Mair e James P. Mallory(en) Victor H. Mair, Mummies of the Tarim Basin, coll. ,(en) Victor H. Mair et James P. Mallory, The Tarim Mummies : Ancient China and the Mystery of the Earliest Peoples from the West, Thames & Hudson, juin 2000, 352 p. ), unas d'elas poiriá datar de la fin del millenari 2 AbC. En mai, tres momias tatoadas foguèron escavadas del permafròst de l'Altaí dins la segonda mitat del sègle XX (« L'Òme de Pazyryk » dins los ans 1940 e « La Dama d'Ukok » e « L'Òme d'Ukok » dins los ans 1990); mòstra de motius zoomòrfs executats dins un estil curvilinha. « L'Òme de Pazyryk » es tatoat sus l'ensems dels braces, l'esquina e lo pitre(en) Sergei I. Rudenko (trad. . « La Dama d'Ukok » e « L'Òme d'Ukok » pòrtan tanben de tatoatges d'un estil pròche de la momia de Pazyryk e que representan d'animals, tipics de l'art animalièr dels pòbles indoeuropèus Esitas que poblavan tota l'Asia centrala dins l'antiquitat. Segon las estimacions scientificas, la datacion d'aquelas momias se situa entre le sègle V e II Abc..
Al començament de nòstra èra, los Bretons avián fòrça marcas corporalas sovent descrichas coma de tatoatges dins los recits de conquèsta de Juli Cesar. Erodian, un istorian roman del sègle III, escrich: « Los Bretons se tatoan lo còs de pinturas variadas e de figuras d'animals de totas menas. Vaquí que se vestisson pas, per amagar pas lors dessenhs corporals »Erodian (trad. . Servi, un gramatician del sègle IV, es tanben convençut que « las gents de Bretanha pòrtan de tatoatges » e qu'aquela forma de marcatge deu èsser clarament diferenciada de la pintura corporalaServius (trad. . Al Japon, de figurinas datant de l'èra Jōmon pòrtan de simbòls pareissent a de tatoatges, mas pas cap d'estudi scientifica faguèt de pròvas concrètas mostrant d'aquelas practicas. Las primièras traças conegudas son eissidas d'escrichs chineses datant dels sègles III e VI. Aqueles tèxtes parlan de pescadors que lo còs es tot cobèrt de tatoatges(en) Luther Carrington Goodrich (trad. ,(en) Willem Robert van Gulik, Irezumi : The Pattern of Dermatography in Japan, Brill Archive, 1982, 308 p., p. 246-247. Dins lo Kojiki, escrich en 712, se descriu dos diferents tipes de tatoatges, un considerat coma « prestigiós » per las personas illustras, los eròis e los nòbles, e un mai « vulgar » pels criminals e bandolièrs.
Lo judaïsme enebís tota inscripcion talhada e marcada de tinta indelebila (Deuteronòma 14.1, Levitic 19.28 « Vous ne ferez point d'incisions dans votre chair pour un mort, et vous n'imprimerez point de figures sur vous. Je suis l'Éternel. »). Al sègle VIII, lp papa Adrian bandís lo tatoatge, e totas las marcas corporalas d'inspiracion pagana. Lo tatoatge seriá donc mal considerat dins la cultura occidentala a causa de las condamnacions judeocrestianas que n'es l'objècte. E mai, los Normands, qu'envasiguèron l'Euròpa del Nòrd al sègle XI, mespresan lo tatoatge. L'ensems d'aquelas interdiccions e consideracions nefastas al subjècte del tatoatge provòcan sa « desapareisson » pendent fòrça sègles en occident del sègle IX a XVIII; levat una mencion per Marco PoloLe livre de Marco Polo, 1298 : « Totas las gents (al Laos, Cangigu) comunament se fan òbra d’agulhas, de leons, de dragons e d'aucèls, e mai fòrça autras causas. .
Foguèt en 1770 que los Europèus tornèron descobrir lo tatoatge, pendent d'exploracions dins lo Pacific Sud amb lo capitani James CookLaurent Misery, Variations sur la peau, vol. 2, Éditions L'Harmattan, 2009, 218 p. . Dins la cultura europèa, los marins subretot èra entre autre identificats amb aquelas marcas fins a la Segonda Guèrra mondiala. Aqueles quita marins europèus se tatoavan sovent un crucifix subretot dins l'esquina per se salvar de la flagellacion en cas de punicion qu'èra un crime que de damatjar un imatge piós. Aquel sistèma d'identificacion èra, abans l'arribada de la fotografia d'identitat, un mejan segur e eficaç per provesir las fichas polícia la pegaLaurent Misery, Variations sur la peau, vol. 2, Éditions L'Harmattan, 2009, 218 p. . Las fichas de polícia, fins al sègle XIX, comportavan l'indication e la descripcion de cada tatoatge que permetava atal d'identificar sens error un individúLe Breton 2002, p. 36-39. De personalitats politicas se fan tatoar, coma lo tsar rus Nicolàs II (una espatla sul pitre après d'un pelegrinatge a Jerusalèm), de reis britanics Edoard VII e Jòrdi V, del rei de Danemarc Frederic IX (un dragon chinés sul tòrs), del dirigent rus Stalin (una tèsta de mòrt su pitre), del Primièr ministre britanic Winston Churchill (una ancòra sul braç esquèrra) o encara del president american Franklin Delano Roosevelt (un escut d'ostal)Véronique Prat, « L'art à fleur de peau », Le Figaro Magazine, semaine du 2 mai 2014, pages 67-71.. A partir de la fin del sègle XX, lo tatoatge comença a se democratizar. Totjorn mai de personas se fan tatoar,coma los esportius, musicians, comedians celèbres, que fan mòstra de lors tatoatges.
Finalitat A l'origina, aquelas marcas sus la pèl èran de signes d'apartenéncia a un grop: tribal, religiós, de piratas, d'ancians prisonièrs o de legionaris. Mas es tanben una mena de marcar de biais indelebil de categorias de gents coma los esclaus o los prisonièrs. Mas las rasons que las gents causisson d'èsser tatoats son divèrsas: identificacion a un grop, cosmetic, ritual religiós, exemple de teoria de l'andicapSébastien Bohler, « Les gènes du tatoué », sur Pour la Science, 11 de julhet de 2010 (consultat lo 5 d'agost de 2010), e utilizacions magicas son las mai frequentas. Tanben, la sociologia del còs los ten per un objècte d'estudi important.
Dins los ans 1970, e subretot dins los ans 1990, un vam vertadièr pel tatoatge se fa jorn. Lo tatoatge es pas mai un bais de mostrar son apartenéncia a un grop, a una tribú o a un quartièr, es un mejan de revendicar son originalitat, de seduire, de se far bèl, de provocar, de compensar. D'adolescents lo vivon coma un rite de passatge e agisson a vegada sus una impulsion que regrètan mai tardLe Breton 2002, p. 158-166. Un tatoatge correspond sovent a un moment important de la vida, agradable o dolorós: naissença, decés, capitada personala o professionala son d'exemples recurrents de rasons per de far tatoarLe Breton 2002, p. 169-172. Alara, lo motiu mas tanben lo luòc de l'inscripcion (esquina, tòrs, braces, cambas, partidas intimas, etc.) a tanben un sens important.
De « tatoatges » son dessenhats per facilitar la reproductibilitat d'unas terapias medicalas. En radioterapia extèrna, de traçats persistents son aplicats sus la pèl (coma amb lo fuchsine) alara que los tatoatges permanents son pas que punts gravats amb una agulha banhada dins la tinta de China<span class="ouvrage" id="National_Du_Cancer" contenteditable="false">Institut National Du Cancer, « Le repérage de la zone à traiter », sur http://www.e-cancer.fr/cancer-info, 23 novembre 2009 (consultat lo 11 d'abril 2011)</span></span></ref>. La tòca d'aqueles tatoatges es de fixar los camps sus la pèl que correspondon a la zona tumorala d'irradiar. E, de tatoatges son tanben gravats sus d'animals per identificacion. Lo tatoatge decoratiu suls animals es mai sovent interdit per las leis sus la proteccion dels animals<ref><span class="ouvrage" id="Cyberpresse" contenteditable="false">Cyberpresse, « Tatouer un poney est un mauvais traitement en Allemagne », sur http://www.cyberpresse.ca/, 18 novembre 2010 (consultat lo 11 d'abril de 2011).
Quinas que sián las rasons que menan una persona a se far tatoar, es fòrça important de gardar a la ment que lo tatoatge es una modificacion permanenta e indelebila.