La Sala (Decazeville en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Foguèt creada al sègle XIX en rason de la preséncia d'un jaç de carbon, dins lo contèxte de la revolucion industriala. Es lo carbon que causèt lo desvolopament de la comuna, fasent de Decazeville un centre major de la produccion carbonièra dins lo departament amb mai de 10 milions de tonas de carbon produitas. Lo nom d'ostal d'Élie Decazes que creèt la vila al sègle XIX es a l'origina del nom francés: Decazeville (Vila de Decaze).
Toponimia
Lo bacin de la Sala foguèt un territòri minièr que visquèt una fòrta industrializacion amb la revolucion industriala mercés a la combinason de ressorsas del quite parçan, e del Valon de Marcilhac e del Causse Comtal vesins. Lo nom de La Sala es documentat tre l'Edat Mejana, mas en 1830 la vila formada pel desvolopament prenguèt lo nom de "Decazeville" en l'onor del duc Élie Decazes. Es el que dobriguèt las primièras usinas, que, a lor torn, crearián puèi la consciéncia de classa d'unes obrièrs plan combatius, que plan segurament seriá pas tròp estada de l'agrat del quite duc Decazes.
Geografia La comuna de La Sala se trapa dins la val d'un rèc afluent d'Òlt dit riu mòrt a aperaquí 200 m d’altitud. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre del territòri
Istòria left|thumb|Estatua de François Cabrol
La vila e lo nom son recents : lo luòc se disiá autrescòps La Sala (La Salle, en francés), qu'indica a l'Edat Mejana un ostal fòrt de pichona noblesa.
Es lo carbon que causèt lo cambiament. La Sala ne produsissiá dempuèi lo , que s'exportava per Òlt cap a Bordèu, mas en pichonas quantitats.
Tot ven de çò que Loís XIV e los sieus successors, malgrat las protestacions de la parròquia, dotèron las siás mestressas de minas. Aital, lo duc Decazes (1780-1860) que n'eiretèt, creèt en 1826, amb l'ajuda del politecnician Cabròl, las "Houillères et Fonderies de l'Aveyron" que faguèron d'aquela vila-carrièra un grand centre siderurgic.
Jos Napoleon III, la vila prengèt lo nom de La Sala, del temps que lo fondator èra estatufiat en tòga romana.
L'apogèu fogèt atenh a la debuta del sègle XX amb trabalhadors e un milion de tonas de fonda per an. Aquela activitat, uèi declinanta, menèt La Sala a se diversifiar e a desvolopar d'unas autras industrias : metallurgia, industria de la fusta, pairolariá, produccion de tubes en acièr.
Avent patit de plen foet lo declin de l'industria minièra, aquela vila compòrta d'ara endavant de nombrosas frichas industrialas tot en gardant un caractèr popular ligat al sieu passat minièr e industrial.
Lo bacin minièr es conegut per la cauma dels minaires de La Sala de 1961 a 1962 ont mai de 1500 carbonièrs passèron 66 jorns al fons de la mina entre lo 23 de decembre de 1961 e lo 26 de febrièr de 1962Philippe Marcy, Una cauma pauc ordinària : La Sala 1961-1962, Montauban, revista Arkheia, 2008..
La darrièra mina barrèt definitivament en junh 2001.
Administracion
Demografia
Luòcs e monuments
Personalitats ligadas amb la comuna
François Cabrol Elie Decazes Emma Calvé (1858-1942), cantairitz.
Veire tanben Comunas d'Avairon Ligams extèrnes Mans de Breïsh - Los carbonièrs de La Sala (paraulas de Joan Bodon, Ventadorn, 1975)
Nòtas
Categoria:Comuna d'Avairon Categoria:Comuna de Roergue Categoria:Comuna de Guiana Categoria:Comuna del Bacin de La Sala