thumb|Spataré 'l fertilisant Un fertilisant (o concim) a l'é na sostansa natural o chìmica ch'a l'é dovrà për mijoré la fertilità dël teren e për aumenté la produssion agrìcola. A forniss ai piante j'element necessari a soa chërsita, dzortut azòt (N), fòsfor (P) e potassi (K).
Classificassion Ij fertilisant as peulo classifichesse an vàire manere:
Fertilissant orgànich: a ven-o da sorgiss naturaj (vegetaj o animaj). J'esempi pì comun a son: Liam (o drugia): la merda dj'animaj (vache, cavaj, feje). Compost: materia orgànica dëscompòsta (rest ëd cusin-a, feuje, erba). Tèra bruna (torba) Frise d'òss: për ël fòsfor. Alghe.
Fertilissant mineraj (o chìmich): a son produvù industrialment e a conten-o ij nutrient an forma mineral. Fertilissant sempi: a conten-o mach un dij tre element prinsipaj (es. nitrat d'amòni për l'azòt, superfosfat për ël fòsfor, clorur ëd potassi për ël potassi). Fertilissant compòst: a conten-o doi o tre element (es. 15-15-15 a veul dì 15% ëd N, 15% ëd P₂O₅, 15% ëd K₂O).
Fonsion prinsipaj Ij tre element prinsipaj a l'han ëd fonsion diferente: Azòt (N): a favoriss la chërsita dle feuje e dij branch (part vegetativa). Fòsfor (P): a giuta la chërsita dle radis e la fioridura. Potassi (K): a aumenta la resistensa a le maladìe e a la suitin-a, e a mijora la qualità dij frut.
A-i son ëdcò ëd microelement (fer, magnesi, zinch, bòr) ch'a servo an cite quantità ma a son ugual necessari.
Amportansa Ij fertilisant a son essensiaj për: Produssion alimentar: për nutrì na popolassion mondial an chërsùa. Manteniment dla fertilità dël teren ant ij sistema agrìcoj intensiv.
== Problem e crìtiche L'usage tròp bondos ëd fertilisant chìmich a peul porté a: Inquinament dle falde e dij cors d'eva (eutrofisassion). Degradassion dël teren (pèrdita d'humus, salinisassion). Spèisa econòmica për j'agricoltor.
Për sòn, a l'é amportant dovré le dòsi giuste e antëgré ij fertilisant chìmich con coj orgànich e con pràtiche sostenìbij.
Categorìa:Agricoltura Categorìa:Chìmica Categorìa:Tecnologìa Categorìa:Siense agrìcole Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI