Współodkupicielka () – tytuł Maryi, wyrażający jej wkład w odkupienie dokonane przez Jezusa Chrystusa, odrzucony przez Magisterium Kościoła jako błędny teologicznie.
Historia Korzenie tytułu sięgają określenia redemptrix, stosowanego od X wieku w znaczeniu „matki Odkupiciela”. W XV wieku rozpoczęto używanie tytułu corredemptrix, odnosząc się do współcierpienia Maryi podczas męki Jezusa; po raz pierwszy ten tytuł wystąpił w anonimowym hymnie napisanym w Salzburgu. W XVII wieku przedefiniowano termin corredemptrix. W tym sensie Maryja nie tylko była matką Odkupiciela, ale jej działanie miało bezpośredni związek z odkupieniem. Tytuł corredemptrix nie był używany powszechnie w XIX wieku, powrócił do użytku w 1904 roku.
Tytuł współodkupicielki pojawił się w pierwszym szkicu dokumentu soboru watykańskiego II o Matce Bożej, przy czym około pięćdziesięciu członków soboru wnioskowało o ogłoszenie dogmatu o Maryi–współodkupicielce. Sobór zrezygnował ostatecznie z tej doktryny, rozwijając natomiast nauczanie o uczestnictwie Maryi w jedynym pośrednictwie Chrystusa i o macierzyńskim pośrednictwie w Duchu Świętym.
Jan Paweł II przynajmniej sześciokrotnie użył tego terminu, stosował go także Pius XI, niemniej jedynym dokumentem Magisterium Kościoła, w którym występuje wzmianka o współodkupicielstwie Maryi, jest list apostolski Inter Sodalicia Benedykta XV z 1918 roku. Ponadto tytuł występował w pismach Maksymiliana Marii Kolbego, Gemmy Galgani, Elżbiety od Trójcy Przenajświętszej, Edyty Stein, ojca Pio i Johna Henry′ego Newmana.
Orędownikiem tytułu był Mark Miravalle, który założył propagujący ustanowienie dogmatu o współodkupicielce ruch Vox Populi Mariae Mediatrici. Miravalle zbierał podpisy pod petycją o ogłoszenie tego dogmatu, pisał także książki na ten temat.
Krytyka Krytykiem stosowania terminu był Matthias Joseph Scheeben, twierdząc, że jego stosowanie szkodzi teologii. Zdaniem Herberta Vorgrimlera nauka o współodkupieniu nie ma uzasadnienia w Biblii, Wojciech Życiński zauważył również brak śladów nauczania o współodkupicielce w czternastu wiekach Tradycji. Życiński podniósł także, iż nauka o współodkupieniu ukazywałaby błędy teologiczne, mianowicie podwójne źródło zbawienia, wystarczalność odkupienia Maryi względem siebie i samozbawienie. Bogusław Kochaniewicz podnosił ponadto, iż termin corredemptrix jest niejednoznaczny i może wskazywać na podobne znaczenie czynności Maryi w stosunku do Chrystusa.
Nota Dykasterii Nauki Wiary Mater Populi fidelis z 2025 roku jednoznacznie negatywnie wypowiedziała się o stosowaniu tytułu współodkupicielka, zaznaczając ryzyko przesłonienia nim zbawczej roli Jezusa Chrystusa oraz powołując się na stanowisko Josepha Ratzingera i papieża Franciszka w tej sprawie.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Tytuły Maryi