mały|Mały stos gliny obok nabojów kalibru 20 Strzelanie do rzutków (ang. clay pigeon shooting), znane również jako strzelanie do celów latających, to dyscyplina sportu strzeleckiego (część strzelectwa) polegająca na strzelaniu śrutem ze Strzelba strzelby do specjalnych celów wyrzucanych w powietrze, zwanych rzutkami. Pomimo nazwy cele te mają zazwyczaj kształt odwróconych spodków i są wykonane ze sproszkowanego wapienia zmieszanego ze smołą oraz barwnikiem. mały|Dekoracyjne stanowisko do strzelania do rzutków na zamku Plaue (Niemcy) około 1900 r.
Historia Około 1875 roku zaczęto używać tarcz glinianych zamiast żywych gołębi. Później opracowano również tarcze wykonane z asfaltu, jednak nazwa „tarcze gliniane” pozostała w użyciu. W 1893 roku w Anglii powstało Inanimate Bird Shooting Association, a w 1903 roku przemianowano je na Clay Bird Shooting Association. Stowarzyszenie organizowało coroczne zawody w strzelaniu do rzutków i działało do wybuchu I wojny światowej. W 1921 roku brytyjski parlament uchwalił ustawę zakazującą strzelania do ptaków przy użyciu urządzeń wyrzutowych.
Dekoracyjne stanowisko do strzelania do rzutków na zamku Plaue w Niemczech, zbudowane około 1900 roku i ozdobione figurami zwierząt, jest jednym z najstarszych tego typu obiektów.
W strzelectwie do rzutków nadal używa się terminologii wywodzącej się z czasów, gdy strzelano do żywych gołębi. Cel może być określany jako „bird”, trafienie jako „kill”, a chybiony cel jako „bird away”. Urządzenie wyrzucające cele wciąż bywa nazywane „trap”.
Dyscypliny
Współcześnie strzelanie do rzutków obejmuje wiele form rywalizacji sportowej, określanych jako dyscypliny. Większość z nich można podzielić na trzy główne kategorie: trap, skeet oraz sporting. W konkurencji trap cele są wyrzucane z jednego stanowiska („house” lub maszyny), zazwyczaj w kierunku od strzelca. W konkurencji skeet cele są wyrzucane z dwóch stanowisk i poruszają się po torach przecinających się przed strzelcem. Sporting obejmuje bardziej złożony tor z wieloma punktami wyrzutowymi.
Sporting
Angielska odmiana sporting cieszy się największą popularnością wśród dyscyplin tej kategorii. Podczas gdy w innych konkurencjach stosuje się wyłącznie standardowe tarcze, w sporting dopuszczalne są niemal wszystkie ich rodzaje. Cele wyrzucane są po zróżnicowanych torach lotu – pod różnymi kątami, z różną prędkością, na różnych wysokościach i dystansach. Dyscyplina ta została pierwotnie opracowana w celu symulowania polowania na żywą zwierzynę, stąd nazwy stosowane na stanowiskach: „springing teal”, „driven pheasant”, „bolting rabbit”, „crossing pigeon”, „dropping duck” itp.
Do tej grupy należą m.in. English sporting, międzynarodowy sporting (FITASC), super sporting, sportrap oraz Compak sporting.
Ta dyscyplina może obejmować praktycznie nieograniczoną liczbę stanowisk. English sporting jest najpopularniejszą formą strzelania do rzutków w Wielkiej Brytanii. Tor lub zawody składają się z określonej liczby stanowisk, z których każde ma ustaloną liczbę tarcz poruszających się po tej samej trajektorii i z jednakową prędkością, zarówno w konfiguracji pojedynczej, jak i podwójnej.
Każde stanowisko oferuje inny rodzaj celu, np. crosser, driven, quartering itp. Międzynarodowy sporting (FITASC) zapewnia znacznie większą różnorodność tarcz pod względem toru lotu i prędkości; rywalizacja odbywa się w sześcioosobowych grupach, w rundach po 25 tarcz. Super sporting stanowi połączenie dwóch poprzednich odmian.
Compak sporting
mały|Panorama osi compak sporting z rozmieszczonymi wyrzutniami i stanowiskami Compak sporting to odmiana sportingu rozgrywana na zwartej, znormalizowanej osi strzeleckiej. Konkurencja została opracowana w 1989 roku i przyjęta przez FITASC jako oficjalna dyscyplina w 1991 roku.
W odróżnieniu od klasycznego sportingu, compak sporting wykorzystuje pięć stanowisk strzeleckich oraz co najmniej sześć wyrzutni oznaczanych literami. Rzutki muszą przelatywać nad wyznaczoną strefą strzelania, a układ konkurencji ma zapewniać porównywalne warunki dla wszystkich zawodników.
Regulaminy FITASC i PZSS przewidują zarówno cele pojedyncze, jak i dublety – jednoczesne lub „po strzale”. Standardowa seria obejmuje 25 rzutków, a zawodnicy strzelają do różnych trajektorii, m.in. celów przecinających, oddalających się, opadających, wznoszących się oraz typu rabbit.
W Polsce compak sporting jest rozgrywany także we współczesnych zawodach krajowych oraz międzynarodowych. Przykładem był Parcours Women’s Day Cup 2026 w Kochcicach, rozegrany w konkurencji compak sporting na sześciu osiach strzeleckich, z łącznym programem 150 rzutków.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Polski Związek Strzelectwa Sportowego International Shooting Sport Federation (ISSF) Fédération Internationale de Tir aux Armes Sportives de Chasse (FITASC)
Kategoria:Strzelectwo