__TOC__ ()
10
()
czasownik (1.1) zaczynać (1.2) wstawać partykuła (2.1) …wskazująca na ruch ku górze (2.2) …wskazująca na możliwość dokonania czegoś → być w stanie (2.3) …wskazująca na rozpoczęcie się jakiejś czynności lub stanu → coś się dzieje nieprzerwanie (bez wskazanego końca, do teraz)
(1.1) 请你从头说起。(qǐng nǐ cóng tóu shuō qǐ) → Proszę zacznij opowiadać od początku. (1.2) 星期天他照常起得很早。(xīngqítiān tā zhàocháng qǐ dé hěn zǎo) → W niedzielę jak zwykle wstał wcześnie. (2.1) 它们从森林地面长起，高达100英尺。(tāmen cóng sēnlín dìmiàn zhǎng qǐ gāodá bǎi yīngchǐ) → Wyrastają ( rosną ku górze) z dna lasu na wysokość stu stóp. (2.1) 美国人今天所需要的经济，要能让人们再次站起。(měiguórén jīntiān suǒ xūyào de jīngjì yào néng ràng rénmen zàicì zhàn qǐ) → Amerykanie potrzebują dziś gospodarki, która postawi ludzi na nogi ( … ponownie postawi ku górze). (2.2) 我买不起这双鞋，只有一百块钱。(wǒ mǎi bù qǐ zhè shuāng xié zhǐyǒu yī bǎi kuài qián) → Nie stać mnie na te buty, mam tylko sto złotych. ( Nie jestem w stanie kupić tych butów…) (2.2) 您的产品经得起时间的考？(nín de chǎnpǐn jīng dé qǐ shíjiān de kǎo) → Czy Twój produkt wytrzymuje ( jest w stanie doświadczyć) próbę czasu? (2.3) 从现在起大家看病免费，怎样？(cóng xiànzài qǐ dàjiā kànbìng miǎnfèi zěnyàng) → Co powiesz na to, żeby od teraz (nieprzerwanie) opieka medyczna była nieodpłatna dla wszystkich? (2.3) 从那一刻起，我们不再是朋友。(cóng nà yīkè qǐ wǒmen bù zài shì péngyou) → Od tamtej chwili (do teraz) nie byliśmy już przyjaciółmi.
(2.1) 起 często występuje w złożeniach z innymi czasownikami i rzeczownikami, modyfikując znaczenie pierwotne o ruch w górę, zarówno fizyczny, jak i metaforyczny: 起 + 飞 = 起飞 → ku górze + lot = wylot (start samolotu) 隆 + 起 = 隆起 → obfitować + ku górze = puchnąć 卷 + 起 = 卷起 → zawijać + ku górze = zakasać 起 + 事 = 起事 → ku górze + sprawa, problem = powstanie, rebelia (wzniecać bunt) 起 + 头 = 起头 → ku górze + głowa = prowadzić, dowodzić (2.2) w tym znaczeniu 起 występuje zaraz po czasowniku złożonym z 得 (=być) lub 不 (=nie), co odpowiednio modyfikuje znaczenie czasownika jako "(nie) być w stanie dokonać czynności", często także metaforycznie np.: + 得 + 起: 支付得起 → płacić + być w stanie = stać (na zakup czegoś) 看得起 → patrzeć + być w stanie = mieć o kimś wysoką opinię + 不 + 起: 输不起 → przegrywać + nie być w stanie = obwiniać innych za własne niepowodzenia 对不起 → stawić czoło + nie być w stanie = przynieść wstyd (2.3) chcąc wskazać na nieprzerwane trwanie akcji lub stanu konieczne jest umieszczenie 起 na końcu frazy zaczynającej się od 从 (=od), a więc wskazanie od kiedy ta nieprzerwana akcja lub stan trwają
(1.2) 起来•起立•起床 (2.1) 上
想起•四起•起跑•起诉•一起•举起•勃起•起子•后起•起兵
无风不起浪 • 大起大落 • 一波未平，一波又起 → chodzić + już
() キ; お.きる, お.こる, お.こす, た.つ
• 起床 • 起点 • 起立 • 早起き • 起きる • 起こる • 起こす • 引き起こす