Villanueva del Río y Minas ye un conceyu español de la provincia de Sevilla, Andalucía. Nel añu 2016 cuntaba con 4.906 habitantes. La so estensión superficial ye de 154 km² y tien una densidá de 35,08 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 39' N, 5º 42' O. Asítiase a una altitú de 72 metros y a 42 quilómetros de la capital de provincia, Sevilla.
Ye una llocalidá peculiar formada por diversos nucleus poblacionales amalgamados col tiempu, destacando: Villanueva del Río (pueblu matriz del actual conceyu), La Mina, asentamientu surdíu a mediaos del sieglu XIX alredor de una importante cuenca hullera y l'enclave de "El Carbonal", construyíu pa la plantía d'una importante fábrica de cementos. Tamién se-y conoció como Villanueva de les Minas o Minas la Xunta. El pueblu matriz yera Villanueva del Río, xunto al Guadalquivir, perteneciente a la casa d'Alba, pero la masiva esplotación de les mines de carbón a partir del sieglu XIX, fizo que l'actividá pasara a la nueva aldega minera xunto a la Rivera del Huéznar, que finalmente se fixo una sola.
Política Los resultaos en Villanueva del Río y Minas de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2015, son:
Eleiciones Municipales - Villanueva del Río y Minas (2015) Partíu políticu Votos %Válidos Conceyales Partíu Socialista Obreru Español d'Andalucía (PSOE-A) 848 31,98% 4 Unión Minera de Villanueva del Río y Minas (UMVRM) 706 26,62% 4 Agrupación d'Electores Xuníos Pol Cambéu (AEUC) 406 15,31% 2 Agrupación d'electores de Villanueva (AEVI) 242 7,24% 1 Izquierda Xunida Los Verdes-Convocatoria por Andalucía (IULV-CA) 204 7,69% 1 Partíu Popular d'Andalucía (PP-A) 192 7,24% 1
thumb|398px|Corporación Municipal del Plenu del Conceyu dende 2015. D'esquierda a derecha 1. D. Miguel Ángel Barrio González - PSOE-A. 2.D M.Josefa Vizuete Cinta - PSOE-A. 3.Dª Clara Isabel Cabeza López -PSOE-A. 4.D Cecilio Pizarro Chacón - PSOE-A. 5.Dª. M.Josefa Ferre Córdoba - UM. 6.Dª. Araceli Romero Rodríguez - UM. 7.D José María García del Valle - UM. 8.Dª. Lidia Pina González - UM. 9.D.José Luis Narvaez de La Torre - AEUC 10.Dª. María de los Ángeles Carrera Vergara - AEUC 11.D. Juan Carlos Ruíz Gómez - IULV-CA. 12.D. Juan José Quesada - AEVI 13.D. Francisco Javier Fernández Gómez - PP-A .
Tres éstos resultaos, algamóse un pactu de gobiernu lideráu por Unión Minera de Villanueva del Río y Minas, con Xuníos pol Cambéu y el PP formando un gobiernu tripartitu con siete conceyales, anque tres desligarse del pactu Xuníos pol Cambéu y Partíu Popular llegóse a un segundu alcuerdu, que fizo que'l PSOE algame l'alcaldía con un alcuerdu con Unión Minera. Cola eleición de Miguel Ángel Barrios, el 19 de mayu del 2017 hasta l'actualidá.
Monumentos d'interés A unos 7 km del pueblu, en plena Sierra Norte de Sevilla, tópense les ruines del municipium Flavium Muniguense (Munigua), destacando pol so importante conxuntu de templos de dómina imperial, de los más grandes de la Bética. El Conxuntu Históricu Minas de la Xunta. La Ilesia de Santiago'l Mayor (sieglu XV), con un importante artesonado mudéxar orixinal. La Ilesia de San Fernando (neogótica del sieglu XX) El Teatru Cine San Fernando (1933) Les ruines del palaciu de los Marqueses de Villanueva (amburáu nel sieglu XVIII, nun foi tocáu dende entós).
Demografía Nel so orixe, los habitantes d'esta llocalidá fueron trabayadores emigraos d'otres zones rurales, sobre manera d'Andalucía Oriental, y tamién franceses y alemanes, que yeren los encargaos de la organización na empresa de mines. Tres el zarru de les mines en 1972, munches persones viéronse obligaes a emigrar a Cataluña, colo que'l censu dende entós sufrió altibaxos.
Símbolos Escudo municipal de Villanueva del Río y Minas describir de la siguiente manera:
Alministración
Personaxes pernomaos Ana del Río, cantante de copla andaluza. Mojinos Escozíos grupu de rock español. Miguel Caiceo cómicu y artista español.
Historia Villanueva del Río y Minas, conceyu español de la provincia de Sevilla. Asitiáu na Vega Alta del Guadalquivir, asitiar a veres de la Ribera del Huesnar, falta de la capital unos 42 quilómetros per carretera en direición a la Sierra Norte de Sevilla.
Villanueva del Río y Minas nun ye un pueblu sinón dos, Villanueva del Río y depués Villanueva de les Minas. Villanueva del Río yera paisaxe de ríu, foi un puertu fluvial en dómina romana y dempués de reconquistar como había quedáu despoblada na dómina árabe, hubo que faer la villa de nuevu, por eso llamóse Villanueva. Y dalgún tiempu foi feudu del Duque d'Alba de lo que quedó como atestiguo l'edificiu en ruines xunto a la ilesia de Santiago'l Mayor. Tenía la so principal vía na agricultura de la olivar y un pocu na pesca de los albures que xubíen pol Guadalquivir hasta Alcolea y Lora.
Nel sieglu XVII afayen les mines de carbón a una llegua de Villanueva. Felipe III d'España autoriza a que'l carbón mineral llevar en barcaces hasta Sevilla, asina surde un pobláu mineru que depués se convierte en barriada de Les Minas y yá empieza a llamase Villanueva de les Minas.
Nel sieglu XIX les mines de Villanueva fáense opulentas, tantu que'l gobiernu atendiendo los pidimientos del barriu mineru que ye'l que tien el poderíu económicu, acaba per convertir a esi barriu en cabeza de conceyu.
El 22 d'Avientu de 1.944 el Boletín Oficial del Estáu camudaba'l nome de Villanueva del Río por Villanueva del Río y Minas y treslladóse al barriu mineru'l Conceyu, l'archivu municipal y toles dependencies oficiales.
Un nucleu de población xuníu a la hestoria ye la barriada del Carbonal, sita a unos 4 km de Vva.del Río y Minas.
El Carbonal, tomó esta denominación a primeros del sieglu XIX cuando se construyó un gran almacén de carbón xunto al ríu Guadalquivir, con oxetu d'atropar el mineral pal so posterior treslláu en barcaces carboneres. En 1817 el primer barcu de vapor que derrompió les agües d'esti ríu. Llamáu Real San Fernando y perteneciente a la Real Compañía de Navegación del Guadalquivir, tresportaba esti mineral a les principales fundiciones y fábriques militares de Sevilla.
Darréu y hasta hai bien pocos años, nes proximidaes d'onde güei podemos alcontrar la fábrica y cercanos a les víes del ferrocarril, esistíen construyíes unes naves que fueron destinaes a polvorinos del Exércitu del Aire. Al rematar la Guerra Civil Española y aprobándose pol Ministeriu d'Obres Públiques un Plan Xeneral d'Obres Hidráuliques, consideróse imposible faer frente a les necesidaes de cementu cola industria nacional, polo qu'a finales de 1945, la Confederación Hidrográfica del Guadalquivir considero necesariu instalar una fábrica de cementu n'Andalucía. Dempués de l'aprobación de los correspondientes proyeutos, foi a principios de 1948 cuando empezaron los primeros trabayos de construcción de la fábrica, y anque el so plazu d'execución tenía prevista una duración máxima de dos años, nun foi inaugurada oficialmente hasta'l 14 d'abril de 1953. La construcción foi dirixida pola Direición Xeneral d'Obres Hidráuliques, siendo entós Inxenieru Xefe Don Florentino Briones al traviés de la Confederación Hidrográfica del Guadalquivir y axudicada a la empresa constructora Entrecanales y Távora, S.A. siendo inxenieru de la obra D. Teodoro Cabrera Corrolada y como xefe de personal y alministración D. Carmelo Gómez González.
Según figura nun estudiu realizáu pol sindicatu CGT y espuestu nun ciclu de conferencies sobre la "Recuperación de la Memoria de la Hestoria Social", celebráu en febreru de 2003 na llocalidá sevillana d'Alcalá del Río, la dictadura gobernante tuvo como métodu, utilizar a los más de 150.000 presos políticos, como mano d'obra gratuita pa construyir les múltiples obres hidráuliques (canales, banzaos, etc.) infraestructura viaria (carreteres, víes ferriales, túneles, pontes, etc..) polo que s'esprende que los 40 presos que trabayaron na construcción de la fábrica y nes canteres qu'alimentaben la mesma, bien podríen pertenecer al grupu de 2.000 que taben distribuyíos nos campos de concentración de Guillena y La Algaba, o bien yeren movíos en camiones dende los barracones del campu de Los Merinales en términu de Dos Hermanas, onde a dellos miles, fuéra-yos conmutada la pena de muerte pola de 30 años de trabayos forzosos. Una de les obres importantes n'Andalucía foi la construcción de la Canal del baxu Guadalquivir denomináu "La canal de los presos", de 158 quilómetros de llargor y que'l so entamu alcontrar na presa de Peñaflor, terminando nes marismas de la llocalidá sevillana de Lebrija.
La fábrica, foi'l 14 d'abril de 1953 cuando s'apurre la obra pola constructora Entrecanales y Távora a la Confederación Hidrográfica del Guadalquivir, l'actu d'inauguración foi presidíu pol entós Xefe d'Estáu Xeneral Franco, acompañáu de dalgunos los sos ministros, el Direutor Xeneral d'Obres Públiques Don Florentino Briones, dellos representantes de la Confederación y l'equipu directivu a que'l so cargu apurrir la xestión y que quedó compuestu poles siguiente persones: Inxenieru Xefe: Don Joaquín Gavala Ruiz. Inxenieru ayudante: Don Feliciano Modamio Díaz. Xerente: Don Florentino Briones. Subgerente: Don Ulpiano Sola Marín. Químicos: Don José Laffarga Osteret y Don Manuel García Sola. Xefe de admón.: Don Benito Cañuelo Martín.
La fábrica taba asitiada nel términu municipal de Villanueva del Río y Minas, a unos 42 quilómetros al norte de Sevilla, y en cantu del ríu Guadalquivir na so marxe derecha. A cuerpu de la carretera de Lora del Río a Santiponce y a pocos metros de la estación de ferrocarril d'Alcolea del Río, na llinia ferroviaria de Sevilla a Mérida.
La capacidá teórica de 75.000 tonelaes nunca se consiguió por cuenta de les munches averíes por ser maquinaria procedente d'un esmantelamientu. La mayor parte de la maquinaria venía de la compra d'una instalación cementera de 2 fornos y 120.000 tonelaes de capacidá, a la empresa belga "Cimenterie et Briqueterie Reunies (CBR) de Ravel. La compra d'efectuó acordies con el Ministeriu d'Obres Públiques, conjuntamente cola Empresa Nacional Hidroeléctrica de Ribagorzana (ENHER) perteneciente al Institutu Nacional d'Industria, y que la destinaría a la instalación d'una fábrica de cementos n'El Pont de Suert, conviniendo la distribución de les instalaciones en dos partes con capacidá de 70.000 tonelaes pa ENHER y 50.000 tonelaes pa la Confederación representáu nun fornu HUMBOLDT de 60 metros de llargor. El preciu d'alquisición de la parte destinada a Cementos Guadalquivir foi presupuestáu en 3.950.000 pesetes.
Anque la producción calculada pal entamu xubía a 75.000 Tm3, consiguiéronse antes de l'ampliación 60.000 Tm3. Una vegada instaláu'l segundohorno, SMIDTH de 100 metros, la producción algamó les 150.000 Tm3, polo que cumplía colo previsto y dexaba abastecer distintes obres d'otres Cuenques Hidrográfiques.
Hasta finales de 1966 la inversión al cargu de los Presupuestos Xenerales del Estáu xubió a 300.000.000 de pesetes, a partir del 27 d'avientu d'este mesmu añu hasta'l 1971, namái d'invirtieron 35.723.000 pesetes, pero yá por cuenta de la Confederación.
La piedra caliar, el magre y la piedra de yelsu, yeren les principales materies primes que s'utilizaben na fabricación del cementu. La caliar, estrayer por esplotación a cielu abiertu na cantera allugada en Sierra Traviesa, a una distancia d'unos 8.500 metros al NO de la fábrica, tresportándose esti material una vegada esmagayáu per mediu d'un teleféricu que con anterioridá había estáu instaláu nel banzáu del Pintado, dende la mesma cantera hasta l'apartaderu o estación instaláu dientro de la cortil de la fábrica algamando un total de 183 m³ diarios. Una vegada ampliada la mesma, esti sistema foi sustituyíu pol de tresporte per carretera colos famosos camiones MAKA de 14 tonelaes.