Xustinianu II (en griegu: Ιουστινιανός Β´ [Ioustinianos II], llatín: Justinianus II; Constantinopla, 669 - Damatris, 4 de payares de 711), emperador de los romanos mientres dos periodos separaos, de 685 a 695 y de 705 a 711, con un periodu entemediu nel que poder recayó en manes de dos xenerales usurpadores: Leoncio y Tiberiu III.
Tamién conocíu como Rhinotmetos (Ρινότμητος: "ñariz cortada"), Xustinianu yera fíu del anterior emperador Constantín IV y de Anastasia.,Alesander Kazhdan. Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press. ed.1991,p.501 ISBN 978-0-19-504652-6 que mandara tullir a los sos hermanos Heraclio y Tiberiu,Alexander Canduci. Triumph & Tragedy: The Rise and Fall of Rome's Immortal Emperors,p.198. Pier 9.2010, ISBN 978-1-74196-598-8 como forma d'asegurar l'ascensión al tronu de Xustinianu a la so muerte. En 685, con 16 años d'edá, Xustinianu asocedió al so padre ensin aparente oposiciónKazhdan, p. 1084" . A pesar de los sos relevantes talentos y cualidaes pal exerciciu del poder, tenía un sentíu despóticu y cruel de l'autoridá imperial. En reinando mientres diez años, foi depuestu, tullíu y exiliáu, retornando al poder diez años dempués, pa ser finalmente asesináu.
Vida
Primer reináu (685-695)
El so primer reináu (685-695) empezó con bones perspeutives. Por cuenta de les victories del so padre Constantín IV, les fronteres orientales del Imperiu yeren estables y el califa Abd al-Malik pagaba un tributu al emperador. Xustinianu II llogró que los Omeyes aumentaren el valor del tributu que lu pagaben, según recuperar parte del control de Xipre.R.Scott Moore. Constantine IV (668 -685 A.D.), De Imperatoribus Romanis (1997) Per otru llau alcordó col Califatu Omeya el repartu de los ingresos procedentes de les provincies d'Armenia y Iberia.
La paz n'Oriente brindó a Xustinianu la posibilidá de dirixir la so atención escontra los Balcanes. Yá en 687/88 tresfirió tropes de caballería dende Asia Menor a Tracia pa someter a búlgaros y eslavinios que s'asitiaren en tierres del Imperiu. A la cabeza d'esti exércitu, entamó una gran campaña contra los eslavos nos años 688 y 689. Dempués d'un choque colos búlgaros avanzó en direición a Tesalónica. La marcha d'esta campaña indica la situación reinante entós nos Balcanes: pa llegar de Constantinopla a Tesalónica, l'Emperador tuvo qu'abrir camín al traviés d'un territoriu ocupáu polos eslavos, con fuertes contingentes militares. Consideróse un gran ésitu bélicu la fienda que consiguió abrir hasta Tesalónica.George Ostrogorsky. History of the Byzantine state. New Brunswick, N.J.: Rutgers University Press.1957, ISBN 0-8135-0599-2, p. 116-122 Celebró la so victoria con una entrada solemne nesta ciudá, la segunda del Imperiu, y realizó donaciones a la Ilesia de San Demetrio, patronu de Tesalónica.
Política de deportaciones
Los prisioneros eslavos que se llograron en diches campañes fueron reasentados nel thema de Opsikion (Anatolia) onde contribuyeron a repoblar les zones qu'habíen quedáu afaraes nes guerres contra los árabes. Esta política tuvo escelentes resultaos al contribuyir a la reactivación económico y demográfico de bona parte del Imperiu. Amás, les tribus eslaves asitiaes agora en Opsikion formaben una lleva militar de 30 000 homes.Ostrogorsky, p. 116-122
L'asentamientu d'eslavos n'Asia Menor foi la más importante, pero non la única midida de política colonizadora naquella dómina. Tamién se treslladó a los mardaítas, un rapazu pueblu de cristianos movíos polos invasores musulmanes qu'habitaba nes llendes orientales del Imperiu y que, emprestando antaño un bon serviciu a los bizantinos na so llucha contra los árabes, había alloriáu pasando, adulces, al serviciu d'aquéllos, a qu'entraren en territoriu imperial p'asitiase como marineros nel Peloponeso, na islla de Cefalonia, na ciudá portuaria de Nicópolis, nel Epiru y tamién na rexón d'Attalia; en Panfilia, na mariña sur d'Asia Menor. Finalmente, Xustinianu II tresplantó a los habitantes de Xipre a la rexón de Cícico, que sufriera enforma mientres l'asediu de Constantinopla y qu'escarecía sobre manera de marinos esperimentaos.
El treslláu de los xipriotes afectó sensiblemente los intereses del Califatu, y yá que Xustinianu II, consciente de la so superioridá, refugó con faigo de menos les oxeciones del califa Abd al-Malik, volver# a entamar la guerra. Ente 692 y 693 l'emperador llanzó una fallida campaña contra los árabes, en que les nueves tropes eslaves pasar al enemigu. Ello tuvo de resultes la grave derrota de los bizantinos cerca de Sebastópolis,Norwich, pg. 330 n'Armenia, perdiendo los bizantinos lo que los restaba d'esti territoriu. Siguiendo l'exemplu bizantín, los árabes asitiaron a estos tránsfugas en Siria y utilizáronlos como soldaos nes futures lluches contra l'Imperiu.
Organización territorial
A lo llargo del reináu de Xustinianu II estendió la reordenación de l'alministración territorial imperial en themes, evolucionando cada vez más n'Asia Menor y estendiéndose a ciertes rexones de la península balcánica. Un documentu de Xustinianu II, fecháu'l 17 de febreru de 687, menta, amás de los dos exarcas d'Italia y África, los cinco themas que los sos estrategues tomen parte nes sesiones del conseyu imperial: el thema européu de Tracia y los themas asiáticos de Opsikión, de los Anatólicos, de los Armeniacos según el thema marítimu de los Caravisianos. Ente que los themas d'Asia Menor remonten a la dómina de Heraclio, el thema de Tracia fundóse baxu Constantín IV, en defensa contra los búlgaros. So Xustinianu II surdió'l thema de la Hélade, na Grecia central.
La renovación interior que vive l'Imperiu bizantín dende'l sieglu VII consiste primero de too na puxanza d'una clase llabradora fuerte y na formación del nuevu exércitu stratiota, esto ye, el fortalecimientu del minifundiu, una y bones los stratiotas establecíos yeren tamién propietarios del so pequeñu terrenal. Por regla xeneral, el fíu mayor yera'l qu'asocedía al stratiota nel exerciciu del serviciu militar y que coles mesmes heredaba los bienes militares amestaos a la obligación d'emprestar serviciu. Los demás descendientes constituyíen un escedente de llabradores llibres, a los cualos ufiertaba un natural campu d'aición la bayura de tierres baldías, pudiendo'l llabrador igualmente aportar a la categoría de stratiota. El campesinado llibre y los stratiotas convertir nel puntal de la política de defensa del Imperiu bizantín.
Política relixosa
Xustinianu II foi un príncipe bien creyente. Nes inscripciones numismátiques atribuyíase'l nome de servus Cristi y foi'l primeru de los emperadores bizantinos en grabar la efixe de Cristu nel aviesu de les monedes. tamién s'estremó por escorrer a los maniqueos.
Mientres el so reináu celebró un conceyu (691/2), nel que se completaron les decisiones dogmátiques de los dos conceyos ecuménicos anteriores, el quintu del añu 553 y el sestu del añu 680/1 con una amplia serie de cánones, siendo por ello conocíu col nome de Quinisextum, que tamién ye llamáu Conceyu Trulano pol llugar onde se celebraben les sesiones: la sala cupulada o sala trullos del palaciu imperial de Constantinopla.
Los 102 cánones del conceyu regulen diverses cuestiones relatives a la organización eclesiástica y al ritu, dando especial importancia a la elevación y afitamientu de la moral ente'l pueblu y ente'l cleru. Al censurar dellos usos y costumes, inmorales o d'orixe paganu, ufiértennos interesantes nociones sobre la vida popular de la dómina. Asina por casu informa de que se celebraben entá fiestes paganes antigües, ente elles la fiesta de Brumalia, na cual homes y muyeres amarutaos y mazcaraos circulaben peles cais; que mientres la vendimia cantaben cantares n'honor de Dionisos, o que cuando había lluna nueva, llevantábense fogueres delantre de les cases y los mozos saltaben percima. Tanto éstes como munches otres costumes procedentes de dómines paganes se proscriben agora; a los estudiantes de la Escuela Cimera de Constantinopla prohíbese-yos, ente otres coses, entamar representaciones teatrales.
Sicasí, el mayor significáu históricu del Conceyu Quinisextum correspuende a aquelles decisiones que ponen de manifiestu les diverxencies de les dos ilesies, la oriental y l'occidental; apenes se llegara a un alcuerdu dogmáticu una década antes, nel Sestu Conceyu ecuménicu. Asina por casu, almítese'l matrimoniu de los sacerdotes y refúgase espresamente l'ayunu sabáticu romanu.
Ente les disposiciones de dichu Conceyu atopáronse la de proclamar la igualdá ente los patriarcaos de Roma y Constantinopla, según la consagración de práutiques carauterístiques de la Ilesia oriental. Nun resulta, pos, sorprendente que'l Papáu refugara les decisiones del Quinisextum; anguaño la Ilesia católica sigue ensin consideralo como conceyu ecuménicu, anque la Ilesia ortodoxa sí.
L'emperador unvió un mandatariu a Roma encargáu de detener al papa Sergio y trae-y a Constantinopla pa presenta-y ante'l tribunal imperial. Sicasí, l'autoridá imperial n'Italia había ablayáu, y la posición del papa consolidárase. La milicia de Roma, y especialmente la de Rávena, oponer con tal énfasis a les pretensiones del unviáu imperial qu'ésti tuvo qu'apelar a l'arrogancia del Papa pa poder salvar la vida. Esti desafíu al poder imperial quedó impune, yá que pocu dempués Xustinianu II yera destronáu.
Fin del primer reináu
La política de la dinastía heracliana, que fizo de la pequeña propiedá de los stratiotas y de los llabradores llibres la principal pilastra del Imperiu, nun foi del presto de l'aristocracia bizantina. So Xustinianu II, la política gubernamental tomó un carís antiaristocrático bien acusáu, y la naturaleza sópito y provocatible del nuevu Emperador que nun reculaba ante l'empléu de la fuercia, llevó la oposición a una situación estrema. Xustinianu II nun reculaba ante la violencia, sinón que respondía con más violencia entá, y llegó a amenaciar a l'aristocracia con ser totalmente aniquilada si nun s'avenía a la política imperial.
Xustinianu II cavó la so tumba política al llevar a cabu una dura política fiscal pa costear les suntuoses construcciones coles que quería emular al so tocayu'l gran Xustinianu. Ello convirtió-y nuna figura tremendamente impopular. El so tesoreru Esteban, un eunucu persa, y el logoteta públicu, el monxu Teodoto, recurrieron a la tortura y a la prisión col fin de procurase'l dineru necesario pa les obres. Tanto capataces como trabayadores yeren azotaos y lapidados si nun taben al altor de les esixencies del Emperador. El resultáu foi'l engrandecimiento, ente otres munches construcciones, del palaciu imperial: fixo llevantar dos sales inmenses y suntuoses que comunicaben la sala del tronu, el llamáu Chrysotriclinium, col palaciu de Dafne, un de les cualos recibió'l nome de Lausiacos y la otra el de Triclinio de Xustinianu.
Finalmente, en 695 l'enfastiáu pueblu constantinopolitano remontóse. A la revuelta, dirixida polos Azules, llueu se xunieron los militares, y l'estratega del thema de la Hélade, Leoncio, foi proclamáu emperador, en cuantes qu'Esteban y Teodoto fueron abasnaos peles cais de Constantinopla y linchaos.
Nun golpe de mano, Xustinianu foi prindáu, y Leoncio procedió con él d'una manera que daquella se consideraba misericordiosu: toyéron-y la ñariz (d'onde provién el so llamatu) y desterráron-y al Quersoneso (Crimea), na creencia de que naide con tan grotesca apariencia podría volver gobernar. Nel añu 698 Leoncio foi derrocáu por Tiberiu III, que lu sustituyó na Corona, zarró-y nun monesteriu y ordenó que tamién-y cortaren la ñariz.
Destierru (695-705)