dereita|miniatura|286x286px|Liña Massa-Senigallia (La Spezia-Rimini). A liña Massa-Senigallia (polas localidades de La Spezia e Rimini) ou liña La Spezia-Rimini (polas localidades de Massa e Senigallia) é un límite lingüístico que separa as linguas galoitálicas do norte e as linguas italianas centro-meridionais. A propia liña está definida por un feixe de isoglosas que diferencian ambos os grupos lingüísticos.
Exemplos de isoglosas A maior parte de isoglosas asociadas á liña La Spezia-Rimini son naturalmente isoglosas fonéticas. O seguinte cadro presenta algunhas das características típicas que diferencian as variedades románicas ao norte e ao sur de devandita liña:
{|class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! colspan=2| LATÍN ! UNUM || NŎCTE(M) || LĂCTE(M) || FĂCTU(M) ! CĂNE(M) || CLAVE(M) ||HŎMINE(M) || LUPU(M) || FORMICA(M) || ROTA(M)
! rowspan=6| Galoitálico ! Lombardo | yn || nɔʧ || laʧ || faʧ || ka || tʃav || ɔm || luf || furmiga || røda
! Lígur | yn || nøtʃe || lajt / lœt(e) || fajt || kan || tʃavæ || omu || lu || furmiga || rua
! Piemontés | yn || nøit || lajt || fajt || kan || tʃav || ɔm || luv || furmja || rua
! Emiliano-romañol | on || nɔt || lat || fat || kan || tʃav || ɔmen || lauv || furmiga || roda
! Véneto | un || note || late || fato || kan || tʃave || ɔmo || luvo || formiga || roda |- ! Istriota | un || nwɔto || lato || fato || kan || tʃave || ɔmo || lwɔvo || furmiga || ruda |- ! colspan=10| Liña La Spezia-Rimini |- ! rowspan=4| Italo-románico ! Toscano | uno || nɔte || late || fato || kane || kiave || wɔmo || lupo || formica || rwɔta |- ! Romanesco | uno || nɔte || late || fato || kane || kiave || ɔmo || lupo || formica || rɔta
! Napolitano | unə || nɔtə || latə || fatə || kanə || kiavə || ɔmmə || lupə || formica || rɔta
! Siciliano | unu || nɔti || lati || fatu || kani || kiavi || ɔmu || lupu || formica || rɔta
División entre a Romanía occidental e oriental miniatura|300x300px|A liña Massa-Senigallia como división entre as linguas romances occidentais e orientais. Moitos autores que consideran que a división primaria entre as linguas románicas occidentais (galoibérico) e as orientais (italorrumano) a liña Massa-Senigallia é a fronteira entre ambos os grupos, as linguas occidentais estarían limitadas ao norte de devandita liña, e as linguas orientais ao sur de devandita liña, en base algunhas isoglosas como na conservación ou sonorización de /p, k, t/ intervocálicas e formación do plural con (s) e (e, i). Con todo, non todos os autores comparten a idea de que esta liña é a división entre o romance occidental e o romance oriental. A clasificación de Ethnologue tampouco toma en conta estes criterios.
Formas de plural Actualmente a maioría das linguas románicas occidentais (iberorromances, galorromances e sardo) usa como morfema o plural -s (francés, castelán, portugués, catalán) derivada da marca de acusativo plural do latín, mentres que as linguas ao sur e leste da liña Massa-Senigallia (italiano, romanés) usan formas de plural derivadas do nominativo plural (-e, -i):
{| class=wikitable style=text-align:center; ! Latín(nominativo)|| Romanés || Italiano || Latín(acusativo) || Castelán || Galego |- | VĪTA, VĪTÆ || viata, viate || vita, vite || VĪTAM, VĪTĀS || vida, vidas || vida, vidas |- | LUPUS, LUPĪ || lupo, lupi || lupo, lupi || LUPUM, LUPŌS || lobo, lobos || lobo, lobos|}
Oclusivas xordas intervócalicas /p, k, t/ Tradicionalmente díxose que as linguas que sonorizan ou perden as oclusivas xordas intervocálicas /p, k, t/ forman parte das linguas romances occidentais e as que conservan ditas oclusivas son parte das linguas romances orientais.
{| class=wikitable style=text-align:center; ! Latín || Romanés || Italiano || Galego || Sardo || Catalán || Francés || Friulano || Piemontés || Véneto |- |Capra(m)||capră||capra||ca(b)ra||cra(b)a||ca(b)ra||chè(v)re||cja(v)re||cra(v)a||ca(v)ara |- |Sapere||sen palabra latina||sapere||sa(b)er||sa(b)ere||sa(b)er||sa(v)oir||sa(v)e||sa(v)ej||sa(v)er |- |Sapone||săpun||sapone||xa(b)ón||sa(b)one||sa(b)ó||sa(v)on||sa(v)on||sa(v)on||sa(-)on |- |Formica(m)||furmică||formica||formi(g)a||formi(g)a||formi(g)a||formi(-)||furmi(-)e||formij(-)a||formì(g)a |- |Ortica(m)||urzică||ortica||orti(g)a||orti(g)a||orti(g)a||orti(-)e||urti(-)e||urtij(-)a||antri(g)a |- |Auriculu(m)||ureche||orecchio||orella||origra||orella||oreille||oreie||orija||orecia |- |Rota(m)||roată||ruota||ro(d)a||ro(d)a||ro(d)a||rou(-)e||rue(d)e||ro(-)a||ro(d)a |- |Sabbatu(m)||sâmbătă||sabato||sába(d)o||sàba(d)u||sen palabra latina||same(d)i||sabi(d)e||sabà(-)||sàb(-)o |- |<>||ajutor||aiutare||axu(d)ar||agiu(d)are||aju(d)ar||ai(d)er||ju(d)â||agiu(d)é||ju(d)ar
Véxase tamén Bibliografía C. Grassi, A. A. Sobrero, T. Telmon. Fondamenti dei dialettologia italiana, Roma-Bari, Editori Laterza, 1997, ISBN 88-420-5131-4. L. Renzi. Nuova introduzione alla filologia romanza.'' Bologna, Il Mulino. Pagg. 504. ISBN 88-15-04340-3
Categoría:Linguas románicas