Josa i Tuixén es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca del Naut Urgèl. Lo caplòc es Tuixén e compren l'entitat municipala descentralizada de Josa de Cadí e l'estacion d'esquí de Tuixent - la Vansa (nom utilizat).
Perimètre del territòri
Toponimia Tuixén La prononciacion es [tu'ʃen]. Lo gentilici es [tuʃen'tɛzos] o los tuixents, mès tuixenès èra lo gentilici ancian (i a un Prat Tuixenès a Josa, près de las partisons ambe Tuixén). Aquò confirma que lo nom es Tuixén sense -t, maldespièit l'opinion locala. Las fòrmas ancianas son Tuxen, en 839, Toxen a la copia del sègle XII, Toxende en 964, Toxen en 982, Tuxen en 989 e 993, Collo de Tuxen en 992, Tuxen en 1030, 1040, 1060, 1983, Tossen en 1099, Tuxen en 1139, 1154-59, 1170, 1179, 1181, Tuixen en 1359. La milhora solucion sembla formada dels compausats germanics Theud- e -Sind. L'evolucion es To(d)isendo, -end > Toisén > Toʃén o Tuʃén. -S- dels compausats germanics), coma l'iniciala de -sind, se manten sovent sorda (Ermessèn, etc) Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. VII, p. 360-361 https://web.archive.org/web/20250325070512/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=44922. En catalan, -nd > -n, donc la grafia *Tuixend seriá erronèa, encara mai la grafia Tuixent volguda per l'ajuntament.
Josa de Cadí La prononciacion es ['ʒɔzə] o ['ʒɔza] e lo gentilici es [ʒo'zɛŋs]. Las fòrmas ancianas son Iausa en 839, Yossa en 1090, Iosa en 1107, Josa en 1131, 1198, 1207, 1244, 1359, Joza en 1259, 1280. I a d'omonimes, tres Yosa en naut Aragon, un Josa en bas Aragon, e en Bearn, Gèus e lo Geusvath [de las fòrmas ancianas contradictòrias]. L'origina es basca o ibèrobasca, lo vèrbe jaus, un dels pus primitius de la lenga basca, de sens variable segon los dialèctes. Lo sens aicí es « travèrs » (cap a l'aval, davalar, o cap a l'amont, levar, enlairar, portar, produsir de frut), coërent ambe la situacion dels lòcs dins de vals prigondas. La finala -a representa l'article pòstpausat e aglutinat -a Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. IV, p. 476-477 https://web.archive.org/web/20211020071430/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=22494.
Istòria Fusionèron Tuixén e Josa de Cadí en 1973.
Demografia
Lo primièr recensament es de 1975 après la fusion de Josa de Cadí e Tuixén. Las donadas anterioras son la soma de las ancianas municipalitats.
Nòtas
Categoria:Comuna d'Aut Urgèl