miniatura|Hayreddin Barbarossa, amiràj otoman
Hayreddin Barbarossa (nassù vers ël 1478 - mòrt ël 4 luj 1546), conossù an Italia coma Ariadeno Barbarossa, a l'é stàit un amiràj otoman ch'a l'ha dàit na contribussion fondamental a l'espansion dl'Imperi Otoman ant ël Mediterani durant ël sécol XVI. Sò nòm "Barbarossa" a ven da soa barba rossa, e "Hayreddin" a veul dì "ël mej dla religion".
Gioventù Hayreddin a l'é nassù ant l'ìsola ëd Lesbo, antlora part dl'Imperi Otoman. A l'era ël pì giovo dij quatr fieuj ëd Yakup Aga, un turch, e Katerina, na greca. Con sò frel magior Oruç, a l'ha ancaminà soa cariera 'me corsar ant ël Mediterani ossidental.
Cariera 'me corsar An tra 'l 1503 e ël 1510, Hayreddin e Oruç a l'han operà da la costa dël Maghreb, atacand le nav cristian-e e stabilend na base a Djijeli (ant l'Algeria d'ancheuj). Soa nòmina a l'é chërsùa tant che: A l'han butasse al servissi dël sultan otoman A l'han conquistà vàire sità dla costa nord-african-a A son dventà na minassa për le potense cristian-e dël Mediterani
Comandant dl'armada otoman-a Dòp la mòrt ëd sò frel Oruç dël 1518, Hayreddin a l'é dventà ël cap ëd la flota otoman-a an Mediterani. Sò sucess pì amportant a comprend: La conquista d'Algeri dël 1529 La vitòria a la bataja ëd Prevesa dël 1538 La conquista ëd Tùnis dël 1534 Na campagna an Italia dël 1543-44 an colaborassion con la Fransa
La bataja ëd Prevesa Ant ël 1538, Barbarossa a l'ha afrontà la Liga Santa sota ël comand d'Andrea Doria. Malgré ch'a l'avèissa na flota pì cita, a l'ha vagnà na vitòria decisiva ch'a l'ha: Confermà la superiorità otoman-a an Mediterani oriental Përmëttù a j'Otoman ëd controlé ël mar për àutri 30 agn Consolidà soa reputassion 'me amiràj genial
Eredità Hayreddin Barbarossa a l'é mòrt a Istanbul ant ël 1546. Soa contribussion a l'é stàita fondamental për: L'espansion otoman-a an Mediterani La creassion ëd na potensa naval otoman-a La difusion ëd l'Islam ant ël Mediterani ossidental
A l'é storà ant un mausolé a Istanbul, ch'a resta n'importanta atrassion turìstica.
Ant la coltura 'd massa Barbarossa a l'é stàit rapresentà an: Literatura otoman-a e àraba Film e serie televisive Videogieugh stòrich
Vëdde 'dcò Imperi Otoman Corsar Mediterani Stòria dl'Algeria Bataja ëd Prevesa
Categorìa:Personalità dël sécol XVI Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI