thumb|Dron przechwytujący Surveyor systemu Merops podczas przygotowania do startu w Nowej Dębie w 2025 roku.
Dron przechwytujący (ang. interceptor drone) – rodzaj bezzałogowego statku powietrznego używany jako efektor w systemach C-UAS (counter-UAS) do fizycznego przechwytywania i neutralizacji innych dronów; podejście to bywa opisywane jako „drone-on-drone”. W praktyce drony przechwytujące są stosowane zarówno do ochrony wojsk (na polu walki), jak i obiektów infrastruktury krytycznej, gdzie akcentuje się potrzebę ograniczenia skutków ubocznych zwalczania celu („low-collateral”).
Historia W 2021 roku turecka firma Transvaro zaprezentowała dron przechwytujący Fedai, przeznaczony do przechwytywania innych BSP.
Ukraińscy konstruktorzy zaprezentowali projekt bezzałogowca przechwytującego Fowler („Ptahołow”) już w październiku 2022 roku. Konstrukcja ta mogła przechwytywać cele na wysokości do 1000 m i w odległości do 1500 m, dlatego była ukierunkowana raczej na zwalczanie komercyjnych dronów typu Mavic niż większych bezzałogowców rozpoznawczych; nie weszła jednak do szerokiego użycia.
W lutym 2024 roku żołnierze pododdziału bezzałogowych kompleksów uderzeniowych „Ajaks” 126. Samodzielnej Brygady Obrony Terytorialnej zestrzelili za pomocą FPV-drona rosyjski bezzałogowiec typu samolotowego, co opisywano jako pierwszy znany taki przypadek. Do połowy 2024 roku praktyka taka upowszechniła się wśród wojsk ukraińskich; opisywano m.in. zestrzelenia bezzałogowców Orłan-10, ZALA 421-16E, Łancet oraz rosyjskich wielowirnikowców rozpoznawczych.
Na początku kwietnia 2024 roku ukraiński klaster obronny Brave1 ogłosił poszukiwanie konstruktorów przechwytujących bezzałogowców do zwalczania rosyjskich aparatów rozpoznawczych ZALA, „Orłan” i SuperCam; wymagano zdolności rażenia celów lecących z prędkością 100–150 km/h na wysokości 1500 m.
6 sierpnia 2024 roku ogłoszono zbiórkę „Niebesnyj rusoriz”, której celem było zebranie 70 mln hrywien na co najmniej 2500 FPV-dronów przechwytujących, przeznaczonych do zwalczania rosyjskich bezzałogowców rozpoznawczych. Dzień później fundacja „” rozpoczęła bezterminową zbiórkę „Dronopad” z początkowym celem zestrzelenia 1000 rosyjskich bezzałogowców rozpoznawczych, a według stanu na 11 grudnia 2024 roku projekt ten zgromadził 161 557 850 hrywien.
We wrześniu 2024 roku opisywano pierwsze zestrzelenie rosyjskiego bezzałogowca Orłan-10 na wysokości ponad 3600 m.
W 2024 roku opisywano także przypadki użycia FPV-dronów przeciw rosyjskim śmigłowcom. 6 sierpnia FPV-dron uszkodził rosyjski Mi-28 w obwodzie kurskim, a 9 sierpnia opublikowano nagranie trafienia Mi-8.
Charakterystyka Drony przechwytujące są typowo integrowane z łańcuchem wykrywania i naprowadzania systemu C-UAS (wykrycie celu przez sensory → analiza i połączenie danych w systemie kierowania → przechwycenie celu). W materiale NATO dotyczącym demonstracji systemu Merops wskazano m.in. możliwość autonomicznego poszukiwania celu z poszukiwaniem sygnałów emisji radiowej, wskazań radiolokacyjnych lub sygnatur termicznych (np. z termowizji), a także zdolność korzystania z danych z różnych systemów radiolokacyjnych.
W opisie polskiego systemu antydronowego SKYctrl podawano, że przechwytujący „dron-myśliwy” może działać w dużej mierze autonomicznie, wykorzystując do naprowadzania dane z radarów przeznaczonych dla systemów antydronowych oraz śledzenie wideo (wideotracker), a grupa takich dronów może komunikować się i dzielić celami przy zwalczaniu roju.
Parametry dronów przechwytujących zależą od klasy zagrożenia i koncepcji użycia: od wielowirnikowych efektorów krótkiego zasięgu, po szybkie konstrukcje zbliżone profilem do pocisków, przeznaczone do przechwyceń na większym pułapie i w krótkim czasie reakcji. Doświadczone na tym polu wojsko Ukrainy stosuje drony przechwytujące różnych modeli i konstrukcji. We wrześniu 2024 roku informowano, że przewidywano trzy etapy rozwoju dronów przechwytujących: 1) wielowirnikowce kamikadze; 2) kamikadze typu samolotowego; 3) przechwytujące drony przeciwko celom typu Shahed. FPV-wielowirnikowce dowiodły swojej skuteczności przeciw bezzałogowcom, jednak mają stosunkowo niewielki promień działania, podczas gdy „drony skrzydlate” są zdolne latać na znacznie większe odległości. Wiadomo na przykład o przechwytującym aparacie typu samolotowego firmy Besomar oraz o odrzutowym przechwytywaczu Bullet. Wiadomo także o opracowaniu przechwytującego „szahidy” aparatu pod nazwą STING.
W odniesieniu do przykładowych rozwiązań producentów, Piranha-Tech podaje dla drona przechwytującego HUNTER Super Speed, m.in. prędkość maksymalną 340 km/h, zasięg lotu do 150 km, maksymalną wysokość roboczą do 6400 m oraz start z katapulty.
W doniesieniach o niemieckiej konstrukcji Jäger (Quantum Systems) podawano, że po starcie wykorzystuje ona rakietowe wspomaganie wznoszenia (booster) i osiąga pułap 4 km w 30 s; deklarowany pułap operacyjny to do 5 km, zasięg do 25 km i prędkość maksymalna ok. 405 km/h, a podstawowym sposobem rażenia ma być kinetyczne taranowanie celu.
Koncepcje przechwytywania UAV przez UAV są także przedmiotem analiz naukowych, obejmujących, m.in., aspekty ekonomiczne i metody naprowadzania przechwytującego bezzałogowca na cel.
Sposoby przechwycenia W wariancie kinetycznym przechwycenie może polegać na bezpośrednim zderzeniu „dron–dron” (drone-on-drone collision) z celem, skutkującym unieruchomieniem obu aparatów. Wariant ten opisywano, m.in., w kontekście pozyskania przez JIATF-401 wielowirnikowego drona FPV „Bumblebee V2”, którego zadaniem ma być fizyczne przechwycenie i neutralizacja wrogich sUAS poprzez kolizję „drone-on-drone”.
W wariancie przechwytującym (capture) przechwycenie może polegać na ujęciu celu siecią (zbliżoną do sieci rybackich); w opisie programu Replicator 2 wskazano, m.in., rozwiązanie, w którym przechwytujący dron (interceptor) wykorzystuje AI i radar do wykrycia/śledzenia celu, następnie chwyta go siecią na uwięzi (tethered net) i holuje do wyznaczonego miejsca, co ma ułatwiać, m.in., działania poincydentowe (np. analizę). W tym samym opisie podkreślono, że przechwycenie tego typu jest przydatne zwłaszcza tam, gdzie konieczna jest kontrola efektów względem personelu i infrastruktury.
Zastosowanie operacyjne thumb|Żołnierz z dronem przechwytującym Surveyor systemu Merops podczas szkolenia w Polsce.
W doniesieniach dotyczących wojny rosyjsko-ukraińskiej opisywano rosnące znaczenie „dronowej obrony przeciwlotniczej”, wykorzystującej przechwycenia „dron–dron” z procesem wykrywania i naprowadzania. W materiale Defence24 podano, że jednostka „Alfa” SBU miała strącić w ciągu miesiąca ponad 300 rosyjskich dronów Mołnia, a jedna z sekcji – ponad 100 w analogicznym okresie. W tym samym materiale wskazano także na ekonomiczny aspekt użycia przechwytujących dronów (m.in. relacje kosztów wobec celów, takich jak Shahed/Gierań).
Według Euronews, Ukraina przechwytuje około 80% wszystkich wystrzelonych przez Rosję bezzałogowców za pomocą własnych dronów, które stały się główną warstwą obrony przed bezzałogowcami typu Shahed; według naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy Ołeksandra Syrskiego, w lutym 2026 drony przechwytujące miały odpowiadać za ponad 70% zestrzeleń Shahedów, atakujących Kijów i obwód kijowski.
W Euronews podano, że prace nad ukraińskimi dronami przechwytującymi rozpoczęto w 2024 roku, a od jesieni 2025 są one szeroko używane przez jednostki obrony powietrznej; od 2026-01-07 jednostki Sił Zbrojnych Ukrainy miały otrzymywać ponad 1500 wyspecjalizowanych dronów przechwytujących dziennie.
Badania OSINT publikowane pod koniec 2024 roku wskazywały na co najmniej 870 unikatowych zestrzeleń rosyjskich bezzałogowców przez ukraińskie FPV-drony przechwytujące, z czego 850 miało dotyczyć aparatów rozpoznawczych, a 20 – uderzeniowych; wskazywano też 53 zidentyfikowane pododdziały stosujące tę metodę.
W mediach opisywano także przypadki, w których ukraińskie drony przechwytujące o wartości ok. 2500 USD miały w ciągu czterech miesięcy zestrzelić 1000 rosyjskich bezzałogowców typu Shahed.
W kontekście NATO opisywano demonstrację niskokosztowego systemu C-UAS z użyciem przechwytujących dronów (interceptorów) Merops, przeprowadzoną 18 listopada 2025 w Nowej Dębie przez siły polskie, rumuńskie i amerykańskie. W materiale NATO podano m.in., że koszt pojedynczego drona przechwytującego oszacowano na ok. 14,5 tys. USD, a system miał w Ukrainie zestrzelić ponad 1000 rosyjskich dronów; wskazano też, że w demonstracji w Polsce wykazano interoperacyjność, przez powiązanie systemu z radarem .
Polskie Radio 24 informowało, że Ukraina dysponuje około 20 typami własnych dronów przechwytujących; w tym kontekście wskazywano m.in. P1-Sun o prędkości ok. 300 km/h i promieniu efektywnego działania do 15 km, przy koszcie rzędu około 1000 USD za egzemplarz.
W marcu 2026 ukraińskie władze deklarowały też gotowość przekazywania wiedzy i wsparcia państwom Bliskiego Wschodu, zagrożonym atakami irańskich bezzałogowców; według relacji medialnych, ukraińscy eksperci mieli udać się, m.in., do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Kataru i Arabii Saudyjskiej, a eksportowy potencjał tej klasy systemów wiązano, m.in., z publiczną prezentacją P1-SUN na Dubai Airshow 2025.
Aspekty ekonomiczne Publicznie podawane koszty wskazują, że główne uzasadnienie użycia dronów przechwytujących ma charakter ekonomiczny: koszt efektora przechwytującego jest zwykle istotnie niższy od kosztu przechwytywanego bezzałogowca jednokierunkowego, albo od kosztu klasycznych pocisków przeciwlotniczych. Reuters podawał, że większość ukraińskich dronów przechwytujących kosztuje kilka tysięcy dolarów lub mniej, a P1-SUN kosztuje ukraińskie siły zbrojne około 1000 USD za egzemplarz; Associated Press wskazywała szerszy przedział około 1000–2000 USD dla ukraińskich dronów przechwytujących, rozwijanych przeciwko Shahedom. Dla porównania, koszt dronów Shahed-136/Geran-2 w źródłach publicznych szacowano od około 30 tys. USD do około 50–100 tys. USD za egzemplarz. W jeszcze większym stopniu różnica ta dotyczy porównania z klasycznymi pociskami przeciwlotniczymi, ponieważ Reuters podawał koszt pocisku PAC-3 MSE dla systemu Patriot na około 4 mln USD.
System / obiekt Rodzaj Publicznie podawany koszt jednostkowy Uwagi P1-SUN dron przechwytujący ok. 1000 USD cena podawana dla dostaw dla sił ukraińskich; w eksporcie może być wyższa Ukraińskie drony przechwytujące (ogólnie) drony przechwytujące ok. 1000–2000 USD przedział podawany przez Associated Press dla systemów rozwijanych przeciwko Shahedom Ukraiński dron przechwytujący użyty przeciw Shahedom dron przechwytujący ok. 2500 USD wartość podana w relacji o zestrzeleniu 1000 Shahedów w ciągu czterech miesięcy Surveyor / system Merops dron przechwytujący ok. 14 500 USD koszt pojedynczego interceptora według materiału NATO Shahed-136 / Geran-2 dron jednokierunkowy / amunicja krążąca ok. 30 000–100 000 USD w źródłach publicznych występują rozbieżności szacunków PAC-3 MSE pocisk przeciwlotniczy ok. 4 000 000 USD podany dla porównania kosztu klasycznego przechwycenia
Przeciwdziałanie W źródłach ukraińskich podawano, że Rosjanie próbowali stosować przeciw dronom przechwytującym, m.in., kamuflaż, kamery tylnego widoku z automatycznym manewrowaniem oraz maskowanie własnych bezzałogowców za pomocą ukraińskich znaków rozpoznawczych.
Przykłady konstrukcji
mały|Dron przechwytujący MAKO X1 w konfiguracji kinetycznej, prezentowany podczas MSPO 2026 dron przechwytujący APS – polski bezwybuchowy dron przechwytujący, zintegrowany z systemem antydronowym SKYctrl firmy Advanced Protection Systems; autonomicznie śledzi i neutralizuje cele przez bezpośrednie zderzenie. MADDOS ASSASSIN – polski, stałopłatowy, autonomiczny dron przechwytujący systemu MADDOS firmy AP-FLYER, przeznaczony do kinetycznego zwalczania małych bezzałogowych statków powietrznych i amunicji krążącej; według materiałów producenta i relacji z targów 2025 osiąga prędkość do 200 km/h i zasięg do 8 km.