Wydarzenia na świecie 1690 Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska założyła Kalkutę w Indiach. Johann Christoph Denner skonstruował klarnet. Denis Papin zbudował prostą maszynę parową. Christiaan Huygens odkrył polaryzację światła i sformułował zasadę powierzchni elementarnych w

1691 na tron papieski wstąpił Innocenty XII. Sprawował urząd do 1700 roku. zmarł Robert Boyle, irlandzko-angielski fizyk i chemik (ur. 1627) zmarł Christiaan Huygens, holenderski przyrodnik (ur. 1629) John Tyzacke otrzymał patent na maszynę do prania

1692 Flota angielsko-niderlandzka pokonała flotę francuską w bitwie pod La Hougue (u przylądka La Hague). Hanower otrzymał dziewiątą godność elektorską w Rzeszy. urodził się Egid Quirin Asam, niemiecki architekt (zm. 1750). urodził się Johann Michael Fischer, niemiecki architekt (zm. 1766).

1693 Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska została przekształcona w spółkę akcyjną. Anglik J. Hardley uzyskał patent na maszynę napędzaną siłą fal morskich

1694 August II Mocny objął godność elektora Saksonii. Utworzono Bank Anglii. urodził się Voltaire, czołowy francuski filozof oświecenia (zm. 1778). Ehrenfried Walther von Tschirnhaus rozpoczął doświadczenia nad wytwarzaniem porcelany.

1695 Brytyjczyk Tompson wynalazł wychwyt cylindryczny zegara

1696 Zdobycie Azowa przez wojska rosyjskie i wyparcie z twierdzy sił tureckich. Johann Bernhard Fischer von Erlach rozpoczął budowę pałacu Schönbrunn pod Wiedniem.

1697 urodziła się Friederike Caroline Neuber („Neuberin”), niemiecka aktorka (zm. 1760).

1697–1698 Wielkie poselstwo rosyjskie do państw Europy Zachodniej. Piotr I zapoznawał się z budową okrętów w Anglii i Niderlandach oraz z osiągnięciami zachodniej techniki i organizacji państwowej. Buntu strzelców w Moskwie, który został krwawo stłumiony. Po powrocie car przystąpił do reorganizacji armii rosyjskiej według wzorów zachodnioeuropejskich. W bitwie pod Zentą książę Eugeniusz Sabaudzki odniósł decydujące zwycięstwo nad wojskami tureckimi. W pokoju w Rijswijk kończącym wojnę Francji z Ligą Augsburską Francja utraciła Lotaryngię oraz zdobycze na prawym brzegu Renu (tzw. reunie), zachowała jednak Strasburg i zrezygnowała z roszczeń do Palatynatu.

1698 Car Piotr I stłumił powstanie strzelców. Thomas Savery zbudował maszynę do spiętrzania wody z napędem parowym

1699 urodził się Nikolaus Ludwig von Zinzendorf, niemiecki duchowny pietystyczny (zm. 1760). urodził się Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff, niemiecki architekt (zm. 1753). Guillaume Amontons ustanowił prawa tarcia poślizgowego i przedstawił projekt silnika parowego

Wydarzenia w Polsce 1696 10 lipca: w Wilanowie koło Warszawy zmarł Jan III Sobieski 1697 W wyniku zaciekłej walki elekcji między obozami profrancuskim i habsburskim na tron polski został wybrany po przejściu na katolicyzm August II Wettin z Saksonii. Ustanowił unii personalnej z Saksonią, wzorowanej na unii krewskiej z 1385 roku, która miała przywrócić potęgę państwa. Dążył do wzmocnienia władzy monarszej w duchu absolutyzmu. W okresie jego rządów osłabła pozycja międzynarodowa Rzeczypospolitej, doprowadził do wzmocnienia oligarchii magnackiej, anarchii sejmowej i samowoli rodów magnackich na Litwie, a także egoizmu saskich władców. Kryzys wewnętrzny państwa uległ pogłębieniu.

1699 Zawarcie pokoju w Karłowicach między państwami Ligi Świętej a Turcją. Na jego mocy Rzeczpospolita odzyskała Podole wraz z Kamieńcem Podolskim oraz Ukrainę prawobrzeżną (obszary województw kijowskiego i bracławskiego), co stanowiło pośmiertny sukces Jana Sobieskiego.

Przypisy

Bibliografia

1690