Chorągiew pancerna koronna Michała Zbrożka – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej drugiej połowy XVII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1672–1676 i wojny polsko-tureckiej 1683–1699).

Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział porcji w oddziale był następujący: 5 porcji brał rotmistrz, 2 porcje porucznik, 2 porcje chorąży, a nieco ponad 40 porcji dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.

W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.

W okresie potopu szwedzkiego (1655–1660) chorągiew Michała Zbrożka przez dłuższy czas służyła pod rozkazami króla szwedzkiego Karola X Gustawa. Dlatego też „odsądzono” ją od wypłaty żołdu.

W 1660 chorągiew podczaszego wieluńskiego i oboźnego wojskowego Michała Zbrożka liczyła 57 koni. Dowodził Jan Szostkowski.

W 1672 wybuchła kolejna wojna z Turcją. Armia Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda IV w walkach na Ukrainie osiągała początkowo znaczne sukcesy. W kolejnym roku sejm pacyfikacyjny nie tylko nie ratyfikował traktatu buczackiego, ale podjął uchwały o powiększeniu liczebności wojsk zarówno koronnych jak i litewskich. Jesienią 1673 król Michał Korybut Wiśniowiecki przekazał dowodzenie nad wojskami hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu, a połączone siły koronno-litewskie 9 listopada stanęły pod Chocimiem. Była wśród nich chorągiew pancerna koronna strażnika wojskowego Michała Zbrożka. W czasie bitwy liczyła 118 koni.

Żołnierze chorągwi chorążego żydaczewskiego, strażnika wojskowego Michała Zbrożka znaleźli się w kompucie wojsk koronnych z 1683 i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej. Pod Wiedniem chorągiew walczyła w składzie pułku Michała Zbrożka. Zgodnie z etatem chorągiew powinna posiadać 100 koni starego i 50 nowego zaciągu. Faktycznie posiadała 114 koni. Faktycznym dowódcą był Rajecki.

W 1686 król Jan Sobieski zorganizował kolejne uderzenie na Mołdawię. Armia była gotowa do działań z początkiem lipca. W tym czasie, będąca w składzie pułku strażnika wojskowego, chorągiew pancerna strażnika wojskowego liczyła 150 koni.

Przedłużająca się wojna z Turcją spowodowała, że sejm warszawski w 1690 obniżył komput wojska koronnego. Zgodnie z nowym etatem chorągiew Zbrożka liczyła 120 koni.

Po Michale Zbrożku, od 1 listopada 1692, obowiązki szefa (rotmistrza) chorągwi pełnił starosta drohobycki Tobiasz Rojewski, z etatem oddziału wynoszącym 100 koni.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1672–1676) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Chocimiem (1673) Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie na Mołdawię (1686) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem Kategoria:Zbrożkowie herbu Jasieńczyk